W dniach 27–28 kwietnia w SGH odbywa się „4th NDC Conference 2026: Global Megatrends and the Challenges for Pension Systems”, czwarta konferencja NDC, poświęcona globalnym megatrendom oraz wyzwaniom stojącym przed systemami emerytalnymi w XXI wieku. Eksperci międzynarodowi będą rozmawiać na temat wdrażania i funkcjonowania systemów emerytalnych typu NDC (Non financial Defined Contribution) w różnych krajach, w tym w Szwecji, Polsce i Włoszech. Konferencja odbywa się w ramach obchodów 120-lecia SGH.
W trakcie konferencji prelegenci będą dyskutować o zmianach demograficznych, starzeniu się populacji, sytuacji na rynkach pracy, perspektywie płci oraz długoterminowej stabilności finansowej systemów zabezpieczenia społecznego.
Według ekspertów XXI wiek stawia przed nami wyjątkowe wyzwania, które znacznie różnią się od tych z XX wieku, zwłaszcza w dziedzinie emerytur.
Zmiany demograficzne wpłynęły na strukturę ludności, sprawiając, że tradycyjne systemy emerytalne stały się nieadekwatne. Kraje rozwinięte, które zakończyły transformację demograficzną, stoją obecnie w obliczu malejącej liczby ludności w wieku produkcyjnym, co zmniejsza potencjalną bazę podatkową i składkową, oraz rosnącej liczby emerytów – zarówno z powodu przechodzenia na emeryturę pokolenia wyżu demograficznego, jak i rosnącej długości życia. Ta nierównowaga wymaga albo ograniczenia bieżącej konsumpcji przez ludność aktywną zawodowo, albo niższych świadczeń dla emerytów, albo połączenia obu tych rozwiązań, co jest – jak oceniają eksperci – ponurą perspektywą.
Konieczne są zatem fundamentalne zmiany, aby utrzymać sprawiedliwe międzypokoleniowo państwa opiekuńcze. Strategie wspierające, takie jak imigracja, wzrost wydajności oraz wydłużenie okresu aktywności zawodowej, mogą pomóc złagodzić tę sytuację, ale nie odwrócić tendencji. Nawet przy dużym napływie imigrantów spadek liczby ludności wynikający z dynamiki urodzeń i zgonów nadal będzie znaczący – uważają eksperci. Zachęcanie do dłuższego pozostawania na rynku pracy mogłoby zwiększyć liczbę pracowników i zmniejszyć liczbę emerytów, co może pomóc złagodzić niektóre skutki starzenia się społeczeństwa. Wymaga to jednak od rynków pracy, pracodawców i pracowników dostosowania się do rosnącego udziału pracowników w wieku 60 lat i starszych, co stanowi wielowymiarowe wyzwanie – zastrzegają specjaliści.
Dynamiką demograficzną trudno jest zarządzać, a nawet dobrze zaprojektowane polityki mogą przynieść jedynie marginalny efekt. Dlatego kraje muszą dostosować swoje struktury instytucjonalne do aktualnych realiów demograficznych. W XX wieku systemy emerytalne były zaprojektowane z myślą o tendencji wzrostowej liczby ludności i korzystały z dywidendy demograficznej, ale w XXI wieku muszą dostosować się do tendencji spadkowej. Wymaga to nowych pomysłów i dostosowań istniejących systemów.
Jednym z podejść do tych wyzwań, szczególnie w krajach rozwiniętych, jest system emerytalny oparty na niefinansowych składkach określonych (NDC).
Systemy NDC zapewniają przejrzystość poprzez dostarczanie jasnych i zrozumiałych informacji na temat przyszłych wyników. Pomaga to w zarządzaniu oczekiwaniami, mimo konieczności przekazywania trudnych wiadomości dotyczących wypłat i czasu trwania pracy. Ta przejrzystość jest zarówno zaletą, jak i wadą, ponieważ pozwala z wyprzedzeniem zarządzać oczekiwaniami wobec systemu emerytalnego.
Koncepcja NDC została opracowana pod koniec XX wieku i została wdrożona w różnym stopniu w kilku krajach: m.in. w Szwecji, Polsce, Włoszech, Łotwie i Norwegii. Przejrzystość systemów NDC oznacza, że decydenci nie muszą wprowadzać trudnych zmian, ponieważ sam system dostosowuje się do rynku pracy i zmian demograficznych oraz regularnie dostarcza niezbędnych informacji swoim uczestnikom. W ten sposób trudne wiadomości są przekazywane z wyprzedzeniem i lepiej jest je ujawniać, niż ukrywać, jak ma to miejsce w systemach tradycyjnych.
Podczas dwudniowej konferencji w SGH wystąpią eksperci międzynarodowi w sesjach tematycznych i dyskusjach panelowych. Keynote lecture wygłosi prof. Peter Diamond, laureat nagrody Nobla. Konferencja jest kontynuacją wcześniejszych wydarzeń organizowanych w Sandhamn, Sztokholmie i Rzymie.
Program konferencji w języku angielskim
Linki do transmisji:
Konferencja odbywa się w ramach obchodów 120-lecia SGH. Wydarzenia roku jubileuszowego w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie łączą w sobie różne aktywności oraz działania cementujące społeczność SGH, osób z nią związanych i jej życzliwych, a także okolicznościową symbolikę. Od inauguracji w dniu 8 października 2026 r., przez cały rok akademicki 2025/2026, aż do zakończenia obchodów w grudniu 2026 r., w uczelnianym kampusie odbywa się szereg uroczystości oficjalnych, wydarzeń naukowych, studenckich, kulturalnych, sportowych i partnerskich, które podkreślą, że SGH to nowoczesna i dynamicznie rozwijająca się uczelnia, otwarta na wyzwania współczesnego świata.
Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska objęła obchody 120-lecia SGH patronatem honorowym. Mecenasem jubileuszu SGH jest spółka Orlen S.A., a partnerem strategicznym PZU S.A. oraz Bank Santander. Patronat medialny nad wydarzeniami jubileuszu objęły: Polska Agencja Prasowa, dziennik „Rzeczpospolita”, „Dziennik Gazeta Prawna”, „Puls Biznesu”, money.pl, TVP3 i Radio Kampus.
