Uroczyste wręczenie dyplomu doktora honoris causa SGH dr. inż. Sławoszowi Uznańskiemu-Wiśniewskiemu

Dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski jest po Mirosławie Hermaszewskim drugim Polakiem w historii w kosmosie i pierwszym obywatelem naszego kraju, który przebywał na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Został wybrany spośród 22,5 tys. osób, w tym 549 z Polski. Na pokładzie kapsuły Dragon Grace w dniach 25.06–15.07.2025 r. dr Uznański-Wiśniewski uczestniczył w misji Ax-4 jako członek czteroosobowej załogi, pełniąc w niej rolę astronauty-specjalisty wraz z dowódczynią misji Peggy Whitson z USA, kapitanem i pilotem misji Shubhanshu Shuklą z Indii oraz inżynierem mechanikiem Tiborem Kapu z Węgier.

„Jesteśmy dumni, że dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski dołączył do społeczności SGH. Wśród doktorów honoris causa SGH – najwyższej godności, jaką Szkoła Główna Handlowa w Warszawie od 1968 r. wyróżnia uczonych – są głównie ekonomiści, ale także działacze społeczni i praktycy gospodarczy, wybitne postacie życia publicznego. W gremium tym nie było dotąd astronauty. Przede wszystkim doceniliśmy dorobek naukowy Pana Doktora oraz jego zasługi dla współpracy międzynarodowej. Co więcej, dr inż. Sławosz Uznański-Wisniewski jest najmłodszą osobą uhonorowaną tytułem dhc SGH. Cieszymy się, że uhonorowanie polskiego astronauty-naukowca zbiegło się z jubileuszem 120-lecia SGH” – przekazał rektor SGH Piotr Wachowiak w komunikacie prasowym wysłanym do mediów.

„To dla mnie ogromny zaszczyt dołączyć do grona doktorów honoris causa SGH. Traktuję to wyróżnienie nie tylko jako osobiste docenienie, ale przede wszystkim jako wyraz uznania dla całego polskiego środowiska naukowego i inżynierskiego, które współtworzy rozwój technologii kosmicznych i ich zastosowań dla gospodarki. Stoimy u progu epoki, w której obecność człowieka w kosmosie będzie tak oczywista, jak dziś globalna komunikacja. To, co robimy teraz – jako naukowcy, inżynierowie, ekonomiści – zadecyduje o tym, jak będzie wyglądać przyszłość naszej gospodarki. Mam nadzieję, że Polska może być częścią tej zmiany” – powiedział dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski w komunikacie prasowym.

Na uroczystość przybyli byli przedstawiciele władz państwowych, w tym wicemarszałek Senatu RP Małgorzata Biejat, minister edukacji i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek, władz samorządowych, w tym zastępca prezydent m. st. Warszawy Renata Kaznowska, posłanki i posłowie RP, władze SGH i innych polskich uczelni, a także byli rektorzy SGH i przedstawiciele korpusu dyplomatycznego. Aula główna była po brzegi wypełniona znamienitymi gośćmi i członkami społeczności Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. 

Sławoszowi Unańskiemu-Wiśniewskiemu towarzyszyła rodzina, w tym m.in. żona Aleksandra i rodzice Maja i Piotr Uznańscy. 

„Blisko pół wieku musieliśmy czekać, żeby kolejny Polak spojrzał na Ziemię z orbity. Za sprawą dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego te marzenia stały się faktem. Polska wróciła do kosmosu i to w wielkim stylu. Można dzisiaj śmiało powiedzieć, że żyjemy w erze Sławorsza Uznańskiego-Wiśniewskiego. To czas, w którym nie jesteśmy już tylko obserwatorami, staliśmy się pełnoprawnymi architektami przyszłości – powiedział obecny na uroczystości minister edukacji i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek. 

– To polska myśl techniczna i polska odwaga badawcza przesunęły granice poznania na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Przesunął je osobiście bohater dzisiejszej uroczystości. Tytuł doktora honoris causa jest hołdem dla naukowca i dla jego odwagi, ale nie tylko. To symbol naszej wdzięczności. Wszyscy dzisiaj dziękujemy za misję IGNIS, za 20 dni na orbicie, za 13 przełomowych eksperymentów. I moje szczególne osobiste podziękowanie za 17 spotkań (na polskich uczelniach – red.) na trasie „Polska sięga gwiazd”. Był to wspaniały i intensywny czas, który tysiącom młodych Polaków przybliżył kosmos, otworzył głowy i zapełnił je marzeniami o gwiazdach. Marzeniami, które mogą się ziścić. Jestem wdzięczny i dumny, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego mogło być tego częścią. Dziś z radością patrzą, jak ta olbrzymia praca została doceniona.

Tytuł doktora honoris causa, przyznany dr. Sławoszowi Uznańskiemu-Wiśniewskiemu, ma szczególne znaczenie – jest zarówno pięknym wyrazem tych wszystkich emocji, które czujemy i o których mówimy, wymieniając osiągnięcia naszego astronauty, ale jest też reflektorem kierującym na te dokonania najjaśniejsze światło. Światło sprawiające, że w wielu młodych umysłach pojawiła się ta myśl: <<ja też bym tak chciała, ja też bym tak chciał>>. To wielka sprawa i wielka siła – tak pozytywny wpływ na rzeczywistość.
Panie Doktorze, dziękuję za tę siłę i za tę odwagę. Magnificencjo, Wysoki Senacie, dziękuję za tę decyzję. To gotowa inspiracja dla przyszłych pokoleń polskich badaczy".

Następnie minister Kulasek zwrócił się do studentów: „Patrząc na dzisiejszego bohatera, zapamiętajcie jedno: granice istnieją tylko i wyłącznie w naszych głowach. Skoro dr Uznański-Wiśniewski mógł sięgnąć gwiazd, wy też możecie osiągnąć wszystko. Bądźcie ambitni, nie wybierajcie dróg na skróty i pracujcie! Przyszłość jest wasza".

Przedstawicielka Sejmu RP odczytała list od marszałka Włodzimierza Czarzastego, w którym wskazał, że „przyjęcie do grona doktorów honorowych Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie ma wymiar symboliczny". „Uczelnia, będąca od pokoleń kolebką nowoczesnej myśli ekonomiczno-społecznej, zyskuje dziś wyjątkowego ambasadora. Pańskie osiągnięcia udowadniają, że nowoczesna nauka i technologie są nie tylko narzędziem postępu, ale także sposobem budowania międzynarodowej współpracy. Misja kosmiczna, której był pan uczestnikiem, miała wymiar zarówno naukowy, jak i głęboko humanistyczny. Dla wielu młodych ludzi stał się pan autorytetem na miarę współczesnych czasów, wzorem odwagi, determinacji i konsekwentnej pracy w dążeniu do spełnienia marzeń" – napisał w liście marszałek Czarzasty.

Laudację na cześć dhc SGH wygłosił promotor postępowania dr hab. Roman Sobiecki, prof. SGH, który podkreślił historyczne znaczenie misji Polaka oraz fakt, że stanowi ona „niezwykle ważny czynnik pobudzenia rozwoju polskiego sektora kosmicznego i całej gospodarki, a także nauki”.

Profesor Sobiecki przypomniał, że dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski w trakcie niespełna trzytygodniowego pobytu na orbicie, w ramach polskiej misji technologiczno-naukowej IGNIS, przeprowadził 13 eksperymentów, które dotyczyły m.in. medycyny, biologii, biotechnologii i nauk inżynierskich. „Natomiast wraz z międzynarodową załogą nadzorował przebieg około 60 eksperymentów. Jak podkreśliła pełnomocniczka rektora SGH ds. kosmosu prof. dr hab. Elżbieta Marciszewska, dzięki misji IGNIS z udziałem dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego Polska realizuje krajowe zamierzenia i ambicje badawcze, ale także aktywnie włącza się do globalnego rozwoju innowacyjnych technologii. Możemy też mówić o spektakularnym sukcesie polskiej nauki, gdyż po raz pierwszy opracowane i wyselekcjonowane przez polskich naukowców eksperymenty naukowe i wdrożeniowe były testowane przez polskiego astronautę-naukowca na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej”.

Nadanie tytułu dhc przez Szkołę Główną Handlową w Warszawie, uczelnię ekonomiczną, astronaucie – jak słusznie zauważyły z jednej strony honorowa prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego prof. dr hab. Elżbieta Mączyńska, a z drugiej prof. Marciszewska w swoich recenzjach – jest wyrazem eksponowania i doceniania wielowymiarowego znaczenia rozwoju badań kosmicznych dla innowacyjności gospodarki, rozwoju edukacji, postępu społecznego i ekologicznego. „W pełni wpisuje się w szeroki program realizowanej od kilkunastu lat polityki SGH w zakresie rozwoju edukacji ekonomicznej na rzecz sektora kosmicznego. SGH jako uczelnia ekonomiczna widzi wielki potencjał rozwoju sektora kosmicznego, ale też i wyzwania, jakie stoją przed środowiskiem akademickim związane z dynamiką tego rozwoju, szczególnie w zakresie edukacji ekonomicznej, przygotowania kadr i badań na rzecz sektora kosmicznego – czytamy w laudacji. – Chcąc wspierać rozwój, uczelnia podpisała porozumienie o współpracy z Polską Agencją Kosmiczną (POLSA), które służy realizacji wspólnych projektów dotyczących polskiego sektora kosmicznego, w tym projektów badawczych i edukacyjnych. SGH jest także członkiem utworzonej w 2021 r. Akademickiej Sieci Kosmicznej. (...) Współpraca w ramach tej sieci, a jednocześnie zacieśnienie relacji z POLSĄ, ale też z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA), to czynniki sprawiające, że naukowcy z SGH, specjaliści m.in. z zakresu ekonomii, finansów, prawa i zarządzania projektami mogą być włączani w realizację i ekonomiczną ocenę projektów dotyczących rozwoju sektora kosmicznego”.

W swoim wykładzie inauguracyjnym dr. inż. Uznański-Wiśniewski zauważył, że kosmos staje się dziś laboratorium przyszłości gospodarki opartej na wiedzy. „W XXI wieku kosmos przestał być jedynie przestrzenią badań naukowych i misji eksploracyjnych. Stał się jednym z kluczowych obszarów strategicznych współczesnego świata – miejscem, w którym powstają technologie decydujące o funkcjonowaniu nowoczesnych społeczeństw: od globalnej komunikacji i nawigacji satelitarnej, przez obserwację Ziemi, po bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej i rozwój nowych gałęzi gospodarki. W coraz większym stopniu kosmos staje się także przestrzenią budowania suwerenności technologicznej państw i regionów" – wskazał doktor honoris causa SGH.

„Równocześnie obserwujemy głęboką transformację globalnego ekosystemu kosmicznego. Obok tradycyjnych liderów – Stanów Zjednoczonych i Chin – rosnącą rolę odgrywają nowe potęgi technologiczne, takie jak Indie czy Japonia, a także Europa, która wzmacnia swoje ambicje w zakresie autonomicznego dostępu do kosmosu, infrastruktury orbitalnej i eksploracji dalszych rejonów Układu Słonecznego. W ślad za tym rośnie finansowanie technologii kosmicznych i dual-use, łączących rozwój cywilny z potrzebami bezpieczeństwa państw. 

W tym dynamicznie zmieniającym się środowisku szczególnego znaczenia nabiera udział państw, takich jak Polska. Kraje o silnym potencjale naukowym, rozwijającym się zapleczu inżynierskim i rosnącym sektorze innowacyjnych przedsiębiorstw mogą odegrać istotną rolę w budowie otwartego, połączonego europejskiego ekosystemu kosmicznego, zdolnego do konkurowania globalnie i jednocześnie pozostającego przestrzenią współpracy nauki, przemysłu i instytucji publicznych" – wskazał w wykładzie dr. inż. Uznański-Wiśniewski. 

I podkreślił, że pierwsza polska misja na Międzynarodową Stację Kosmiczną, nazwana IGNIS, wpisuje się w ten proces jako wydarzenie o znaczeniu wykraczającym daleko poza sam lot kosmiczny. Stała się katalizatorem dyskusji i działań wokół pięciu filarów rozwoju sektora kosmicznego w Polsce i Europie: 

1. Wpływu misji na naukę i edukację i budowanie kadr przyszłości. Według dr. Uznańskiego-Wiśniewskiego „eksploracja kosmosu nie jest wyłącznie przedsięwzięciem naukowym, jest projektem społecznym i edukacyjnym, kształtującym przyszłe pokolenia naukowców, inżynierów i innowatorów". 
2. Budowy polskiego ekosystemu technologicznego. Dr Uznański-Wiśniewski podkreślił, że obecność Centrum ESA w Polsce może stać się katalizatorem powstania nowego ekosystemu technologicznego: krajowego, regionalnego i europejskiego.  
3. Rozwoju mechanizmów finansowania innowacji. Jak wskazał polski astronauta, rozwój sektora kosmicznego wymaga spójnego systemu finansowania: od badań podstawowych po komercjalizacje i skalowanie na rynkach międzynarodowych. 
4. Znaczenia technologii kosmicznych dla polityki państwa. Według naukowca w XXI w. dostęp do przestrzeni kosmicznej staje się dla państw tym, czym w XX w. był dostęp do energii i internetu. 
5. Przyszłości europejskiej eksploracji kosmosu. W tym kontekście dr Uznański-Wiśniewski zwrócił uwagę, że obecnie USA implementują największy program technologiczny od czasu misji Apollo. I zadał pytanie, czy wyobrażamy sobie Europę i Polskę jako partnera tego programu?

„Misja IGNIS nie jest jedynie symbolem – jest impulsem mobilizującym społeczeństwo, naukę, przemysł i instytucje publiczne do wspólnego działania" – zaznaczył . 

Cały wykład dhc SGH zamieścimy we wiosennym wydaniu Gazety SGH.

Uchwała w sprawie nadania tytułu dhc SGH dr. inż. Sławoszowi Uznańskiemu-Wiśniewskiem została podjęta 18 lutego br. przez Senat SGH i tego samego dnia weszła w życie. Postępowanie o nadanie tego tytułu Senat SGH wszczął 15 października 2025 r. na pierwszym posiedzeniu w nowym roku akademickim 2025/2026. Z wnioskiem wystąpili dr hab. Roman Sobiecki, prof. SGH, dr hab. Beata Czarnacka-Chrobot, prof. SGH i dr hab. Joanna Wielgórska-Leszczyńska, prof. SGH.

Na mocy przyjętej przez Senat SGH uchwały o wszczęciu postępowania na jego promotora wyznaczono dr. hab. R. Sobieckiego, a na recenzentów: prof. Elżbietę Marciszewską, prof. Elżbietę Mączyńską i prof. Grzegorza Wrochnę.

Na koniec uroczystości rektor Piotr Wachowiak wręczył doktorowi honoris causa SGH dr. inż. Sławoszowi Uznańskiemu-Wiśniewskiemu Medal 120-lecia SGH, wybity specjalnie z okazji tego jubileuszu, a także z okazji przypadających 12 kwietnia urodzin dr. Uznańskiego-Wiśniewskiego reprodukcję projektu muralu „Prezydent z SGH” autorstwa Tytusa Brzozowskiego, architekta, malarza związanego z Warszawą. W 2022 r. SGH obchodziła wyjątkowy jubileusz: stulecie objęcia urzędu Prezydenta RP przez Stanisława Wojciechowskiego, profesora związanego z naszą uczelnią w latach 1919–1939. 

Po uroczystym zakończeniu ceremonii zaproszeni goście mogli obejrzeć w Auli Spadochronowej wystawę astrofotografii „Szept gwiazd”, autorstwa Pawła Radomskiego, a także ustawić się w kolejce po autograf polskiego astronauty.

Wydarzenia roku jubileuszowego w SGH łączą w sobie różne aktywności oraz działania cementujące społeczność SGH, osób z nią związanych i jej życzliwych, a także okolicznościową symbolikę. Od inauguracji w dniu 8 października 2026 r., przez cały rok akademicki 2025/2026, aż do zakończenia obchodów w grudniu 2026 r., w uczelnianym kampusie odbywa się szereg uroczystości oficjalnych, wydarzeń naukowych, studenckich, kulturalnych, sportowych i partnerskich, które podkreślą, że SGH to nowoczesna i dynamicznie rozwijająca się uczelnia, otwarta na wyzwania współczesnego świata.

Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska objęła obchody 120-lecia SGH patronatem honorowym. Mecenasem jubileuszu SGH jest spółka Orlen S.A., a partnerem strategicznym PZU S.A. oraz Bank Santander. Patronat medialny nad wydarzeniami jubileuszu objęły: Polska Agencja Prasowa, dziennik „Rzeczpospolita”, „Dziennik Gazeta Prawna”, „Puls Biznesu”, money.pl, TVP3 i Radio Kampus.