Od biokompozytów do sauny, czyli zrównoważony rozwój w Finlandii

Widok z lotu ptaka na czerwony drewniany domek lub chatę z sauną w wiosennym lesie przy jeziorze w Finlandii

Tegoroczne wydarzenie odbywało się pod hasłem „Intangible Value Creation”, czyli tworzenia wartości niematerialnej. Temat ten nie był przypadkowy – wpisuje się w strategiczne kierunki rozwoju LAB, które koncentrują się na innowacyjności, zrównoważonym rozwoju oraz współpracy z biznesem. 

Program International Week, w którym brałam udział, był intensywny i różnorodny. Obejmował zajęcia ze studentami, wykłady, warsztaty oraz spotkania networkingowe, które umożliwiały uczestnikom wymianę doświadczeń i nawiązywanie kontaktów. Szczególną rolę odegrały panele dyskusyjne, takie jak „Creating futures”, podczas których przedstawiciele świata nauki, biznesu i edukacji wspólnie zastanawiali się, jak współpraca między tymi sektorami może kształtować przyszłość. W czasie tej sesji zadaniem panelistów było określić, w jaki sposób w obszarach swojej działalności tworzą pozytywną przyszłość. Emmi Maijanen, wykładowczyni na wydziale biznesu, podkreślała szczególne wyzwania stojące przed edukatorami, którzy wspierają młodych ludzi w nabywaniu kompetencji przyszłości (ang. futures literacy), zachęcając ich do czynnego brania udziału w zmieniającej się rzeczywistości i nieustannego zadawania pytań. Markus Ahola, główny specjalista od zorientowanego na ludzkie potrzeby projektowania na wydziale wzornictwa, podkreślał świadome i wspierające człowieka korzystanie z technologii, która coraz częściej wypiera myślenie i samodzielne podejmowanie decyzji. Ahola rozpoczął swoją prezentację od nieomal apokaliptycznego obrazu deski rozdzielczej współczesnego samochodu, na której zamontowanych jest kilka urządzeń z nawigacją i mapami cyfrowymi. Prelegent podkreślał ostateczną przewagę, jaką człowiek ma nad maszyną i komputerem, mianowicie bogate, złożone i różnorodne doświadczenie, które polega na łączeniu pozornie rozproszonych kropek wydarzeń w spójną całość. Wreszcie przedstawiciel świata biznesu, szef rodzinnej, produkującej ubrania firmy ze 100-letnią tradycją Housukauppa Markus Rosendahl mówił o wyzwaniach stojących obecnie przed przemysłem odzieżowym, który konfrontowany jest z masową nadprodukcją ubrań, inwazją sztucznej inteligencji w metody produkcji oraz ze zmieniającymi się preferencjami zakupowymi klientów, coraz bardziej zainteresowanymi tzw. rynkiem wtórnym.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się również sesje poświęcone działalności badawczo-rozwojowej (RDI), w tym warsztaty tematyczne i sesje job shadowing (poświęcone wymianie doświadczeń w następujących obszarach działalności uczelni: usługi międzynarodowe, środowiska edukacyjne, technologie informatyczne i medialne, obsługa studentów, marketing) oraz prezentacje projektów. Uczestnicy mieli okazję nie tylko zapoznać się z aktualnymi inicjatywami, ale także zaprezentować własne pomysły i rozpocząć współpracę. Nawiązywaniu kontaktów sprzyjał także szeroko pojęty networking.

Mój udział w wydarzeniu polegał na wzięciu udziału w targach Study Abroad Fair promujących ofertę dydaktyczną około 20 uczelni uczestniczących, wygłoszeniu wykładu „Tourism in Poland” w formule online dla studentów kierunku Tourism and Hospitality na kampusie w Lappeenrancie oraz na wygłoszeniu prelekcji dla wszystkich uczestników „Human & Articifial Intelligence in Business Communication: Responsible Use of AI for Language and Value Creation” (Ludzka i sztuczna inteligencja w komunikacji biznesowej: odpowiedzialne wykorzystanie AI w zakresie języka i tworzenia wartości). W swoim wystąpieniu pokazałam, że sztuczna inteligencja nie zastępuje człowieka, ale zmienia sposób, w jaki powinniśmy z niej korzystać. Punktem wyjścia była prosta, ale kluczowa teza: gdzie kończy się rola AI, a gdzie zaczyna odpowiedzialność człowieka? Na przykładach z własnej praktyki dydaktycznej pokazałam, że AI jest szybka, płynna i przekonująca, ale jednocześnie może być myląco pewna siebie, może generować błędne informacje, przypisywać nieistniejące źródła czy udzielać niepoprawnych porad, które brzmią profesjonalnie. Ilustrowałam tezę, iż AI jest świetnym narzędziem, ale nie autorem, że działa najlepiej w burzy mózgów, w generowaniu pomysłów, we współtworzeniu materiałów dydaktycznych, w symulacjach i ćwiczeniach komunikacyjnych, ale musi się zatrzymać przy interpretacji, wyciąganiu wniosków, ocenie jakości, tworzeniu sensu i wartości. AI generuje możliwości, ale to człowiek nadaje im sens.Sztuczna inteligencja jest znakomitym narzędziem edukacyjnym, dzięki któremu studenci, właściwie prowadzeni, uczą się krytycznego myślenia, odpowiedzialności, samodzielnego podejmowania decyzji oraz etycznej refleksji.

Istotną częścią bogatego programu kulturalnego wydarzenia były wizyty studyjne w uniwersyteckim laboratorium gospodarki obiegu zamkniętego oraz w znajdujących się po sąsiedzku na kampusie firmach. Wizyty te unaoczniały realizację trzech kluczowych specjalizacji, wokół których LAB buduje swoją tożsamość, a równocześ-
nie uświadamiały, w jak nowoczesny, a zarazem zrównoważony sposób Lahti – brama do fińskiej, największej w Europie krainy jezior – uhonorowane tytułem Zielonej Stolicy Europy 2021, czerpie ze swojego wyjątkowego położenia na mapie Finlandii. Te trzy obszary to: 1) tworzenie wartości niematerialnej, czyli wspieranie wzrostu i internacjonalizacji poprzez innowacje, design oraz komercjalizację wiedzy, 2) materiały wielofunkcyjne, czyli rozwój rozwiązań związanych z gospodarką cyrkularną, efektywnym wykorzystaniem zasobów i zrównoważonymi materiałami, oraz 3) dobrostan człowieka, czyli tworzenie rozwiązań poprawiających jakość życia, zdrowie oraz funkcjonowanie społeczne w zmieniającym się środowisku.

Bardzo wartościowa dla uczestników była możliwość zwiedzania uczelnianego laboratorium gospodarki cyrkularnej, gdzie przetwarza się rozmaite odpady, w tym ubrania, a także testuje nowe rozwiązania, np. produkcję peletu z wierzby w biochar (biopaliwo), żeby sprawdzić jego możliwości użycia jako komponentu w bateriach samochodowych zamiast paliw kopalnych. Goście mogli także odwiedzić uczelnianą pilotażową fabrykę żywności, będącą swoistym laboratorium dla studentów Food Studies, którzy ściśle współpracują z przemysłem spożywczym i którzy na miejscu mogą ekstrahować CO2 do produkcji bezkofeinowej kawy, kontrolować procesy pasteryzacji mleka czy destylacji alkoholu.

Ponadto program wydarzeń umożliwiał uczestnikom zapoznanie się z kolejną z trzech kluczowych specjalizacji uczelni, a mianowicie z przebiegiem współpracy między biznesem a akademią, poprzez wizyty studyjne w dwóch firmach położonych na terenie kampusu i sąsiadujących z uczelnią na dwóch skrajnych skrzydłach ogromnego budynku. Te firmy to fiński odpowiednik szwedzkiej Ikei, czyli Isku – wytwórca nowatorskich rozwiązań meblarskich, oraz Kempower, producent stacji ładowania samochodów elektrycznych. Firma Isku z dumą podkreśla drogę, jaką przeszła od lokalnego warsztatu stolarskiego do globalnego pioniera projektującego funkcjonalne, skupione na człowieku rozwiązania meblowe. To producent wręcz modelowo wprowadzający w życie zrównoważony łańcuch dostaw i produkcję, która w całości odbywa się w otoczonym lasami i jeziorami Lahti, z odsetkiem 98% komponentów pochodzących z krajów Europy, w tym 75% pozyskiwanych z Finlandii. 50 000 kilometrów kwadratowych przestrzeni produkcyjnej jest zasilanych poprzez park solarny, a 99,9% nadwyżkowych materiałów jest poddawanych recyklingowi bądź stosowanych jako źródło energii. Isku projektuje funkcjonalne, zdrowe i wygodne rozwiązania meblowe dla szpitali, domów opieki, szkół i biur. Jeszcze jednym przykładem ich zrównoważonego podejścia oraz wprowadzania w życie zasad gospodarki cyrkularnej jest adaptacyjny system siedzisk Kivikko, zbudowany z odpadów pozostałości pianki, łącząc w ten sposób najlepsze ekologiczne praktyki fińskich szkół z odpowiedzialnością. Ciekawym dopełnieniem historycznego kontekstu rozwoju fińskiego meblarstwa było zwiedzanie Muzeum Sztuk Wizualnych Malva, dokumentujące rozwój fińskiego nowoczesnego wzornictwa i ukazujące Lahti jako „miasto fińskich mebli”, ponieważ stąd, zwłaszcza w latach 1950–1970, pochodził duży odsetek mebli zarówno dla fińskich gospodarstw domowych i użytku publicznego, jak i na eksport. Z kolei druga firma Kempower, z którą sąsiaduje LAB, dosłownie jest zwrócona w przyszłość. Istniejąca dwa lata, ma ambicję stać się światowym liderem dostarczającym szybkie i skuteczne stacje ładowania EVs, opierając się na metodzie produkcji Lean. Goście mogli ponadto odwiedzić Lahti Ski Museum dokumentujące rozwój fińskich sportów zimowych, znajdujące się tuż przy słynnej skoczni Salpausselkä, na której sukcesy odnosili Adam Małysz, Kamil Stoch oraz Janne Ahonen, który teraz pracuje w firmie Kempower.

Powyższe wizyty studyjne obrazujące współpracę uczelni z biznesem były niezmiernie ciekawe, jako że na zajęciach języka angielskiego w biznesie i ekonomii w SGH również uczymy o gospodarce cyrkularnej, przetwarzaniu odpadów i zrównoważonym rozwoju.

Program wydarzeń dopełniał trzeci kluczowy element wspierany przez LAB – troska o dobrostan człowieka, czyli wizyta w prawdziwej fińskiej drewnianej łaźni zbudowanej nad jeziorem. Naprzemienne cykle pobytu w gorącej saunie opalanej drewnem oraz piecem elektrycznym wraz z zanurzeniem się w jeziorze Vesijärvi w temperaturze 0 stopni, a za chwilę w gorącym źródle o temperaturze 34 stopni w ośnieżonej, bajkowej aurze miały cudowne oddziaływanie na nastrój i pozwalały zrozumieć spokojne usposobienie Finów, którzy po raz dziewiąty z rzędu zdobyli pierwsze miejsce w rankingu najszczęśliwszych narodów na świecie. Pobyt w Lahti był niezmiernie wartościowy i inspirujący, unaoczniający, że istnieje przestrzeń do budowania relacji i tworzenia realnych możliwości współpracy międzynarodowej. Model funkcjonowania LAB może być traktowany jako przykład tego, jak współczesne uczelnie mogą łączyć edukację, badania i biznes, tworząc środowisko sprzyjające innowacjom i rozwojowi, jednocześnie przygotowując studentów do wymagań rynku pracy.

Uczelnia realizuje model „the best of both worlds”, łącząc edukację akademicką z praktycznym doświadczeniem. Proces dydaktyczny integruje studia z realnymi projektami biznesowymi, a studenci często współpracują z przedsiębiorstwami i instytucjami publicznymi. Takie podejście zwiększa ich szanse na rynku pracy i lepiej przygotowuje do przyszłej kariery zawodowej. Jednym z przykładów takiej współpracy, wspierania przedsiębiorczości i rozwoju regionalnego jest inicjatywa Business Mill – inkubator przedsiębiorczości oferujący wsparcie dla startupów, studentów oraz firm. Umożliwia on współpracę między środowiskiem akademickim a biznesem i wzmacnia lokalny ekosystem innowacji.

Działalność badawczo-rozwojowa (RDI) stanowi jeden z filarów strategii LAB. Uczelnia prowadzi prace w ramach grup badawczych skoncentrowanych m.in. na materiałach wielofunkcyjnych, tworzeniu wartości niematerialnej, dobrostanie człowieka oraz platformach innowacji. Działania te są ściśle powiązane z zagadnieniami zrównoważonego rozwoju, cyfryzacji oraz odpowiedzialnego biznesu.

Skala działalności RDI jest znacząca. W 2025 r. całkowite finansowanie na LAB wyniosło 13,6 mln euro, w tym 7,5 mln euro z funduszy regionalnych, 0,9 mln euro z Business Finland oraz 1,2 mln euro z programów Unii Europejskiej. Uczelnia realizuje około 200 projektów badawczo-rozwojowych rocznie, angażując około 150 ekspertów w ramach ośmiu grup badawczych.

Przykłady projektów obejmują m.in. inicjatywę Green Nudges, która promuje zrównoważone praktyki w rolnictwie i leśnictwie przy wykorzystaniu nauk behawioralnych, oraz projekty wspierające zdrowy styl życia poprzez rozwiązania oparte na danych. Inne projekty to APERTURE, który koncentruje się na wdrażaniu zielonych technologii w sektorze budownictw i nieruchomości, ABiCO (Advanced Bicomposites with Circular Design), który skupia się na rozwoju biokompozytów i nowych materiałów niskoemisyjnych jako alternatywy dla materiałów opartych na paliwach kopalnych, czy CircSyst – inicjatywa dotycząca gospodarki obiegu zamkniętego w obszarach plastiku, opakowań, bioodpadów i gospodarki wodnej, obejmująca rozwój innowacyjnych rozwiązań, takich jak biorafinerie wykorzystujące odpady przemysłu spożywczego. Działania te pokazują zaangażowanie uczelni w rozwiązywanie istotnych problemów społecznych i środowiskowych na poziomie regionalnym i europejskim. 


LAB University of Applied Sciences to nowoczesna fińska uczelnia, która koncentruje się na praktycznym, innowacyjnym kształceniu oraz ścisłej współpracy z otoczeniem biznesowym. Działa w południowej części Finlandii na kampusach w Lahti i Lappeenrancie, współdzielonymi z LUT University of Technology (którego stanowi część), oferując studentom dostęp do rozbudowanej infrastruktury, takiej jak biblioteki, stołówki, obiekty sportowe oraz przestrzenie do pracy zespołowej. Uczelnia kładzie nacisk na jasne zdefiniowanie swojego profilu strategicznego, który jest postrzegany jako klucz do sukcesu organizacji. Koncentracja na wybranych obszarach tematycznych pozwala zwiększyć wpływ prowadzonych działań oraz efektywnie wykorzystywać zasoby.

Budowa takiego profilu wymaga:

  • koncentracji na międzynarodowo istotnych obszarach badawczych;
  • zatrudniania badaczy generujących wysokiej jakości wyniki naukowe;
  • realizacji projektów finansowanych w sposób konkurencyjny;
  • oferowania wysokiej jakości, profilowanej edukacji;
  • rozwijania strategicznych partnerstw i sieci współpracy.

Dzięki temu uczelnia buduje swoją rozpoznawalność krajową i międzynarodową oraz zwiększa konkurencyjność.

Jednym z kluczowych elementów działalności LAB jest dynamicznie rozwijająca się internacjonalizacja. Liczba studentów międzynarodowych wzrosła z 979 w 2021 r. do 1558 w 2025 r., co oznacza wzrost o około 59%. Studenci pochodzą z ponad 80 krajów, przy czym znaczną grupę stanowią osoby z krajów Unii Europejskiej. Odzwierciedla to silne ukierunkowanie uczelni na budowanie zróżnicowanego i inkluzywnego środowiska akademickiego.

LAB oferuje szeroką gamę kierunków studiów, pogrupowanych na pięciu wydziałach: Business, Design and Fine Arts, Health Care and Social Sciences, Technology, Tourism and Hospitality. Na przykład w samym obszarze Business studiuje około 2900 osób, w tym około 600 studentów zagranicznych. Programy dostępne są na poziomie licencjackim i magisterskim zarówno w języku fińskim, jak i angielskim, i obejmują takie obszary, jak zarządzanie, logistyka, technologie informacyjne w biznesie oraz innowacje.


DR IZABELA GODLEWSKA, Studium Języka Angielskiego, Centrum Nauki Języków Obcych SGH
Żeby lepiej zrozumieć, w jaki sposób LAB University of Applied Sciences rozwija swoje strategiczne kierunki rozwoju, warto spojrzeć na profil uczelni i jej działalność.