27 lutego 2026 r. w SGH odbyło się posiedzenie Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), które po raz pierwszy obradowało w naszej uczelni. Dyskusja skoncentrowała się wokół kluczowych wyzwań stojących przed polskim szkolnictwem wyższym.
W posiedzeniu wzięła udział podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Maria Mrówczyńska, która omówiła postęp prac nad nowelizacją ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W ożywionej debacie poruszono szereg kwestii: od finansowania uczelni, przez patologie zatrudnieniowe, aż po gorący temat konsolidacji uczelni wyższych.
Nowelizacja ustawy: wyższe stypendia i większe możliwości dla naukowców
Minister Mrówczyńska szczegółowo omówiła zakres planowanych zmian, podkreślając, że prace w zespole ministerialnym są zaawansowane. Dla pracowników naukowych przygotowano rozwiązania zwiększające elastyczność wynagradzania. Zgodnie z nowymi propozycjami, dodatek do pensji będzie mógł wynosić nawet 80% wynagrodzenia zasadniczego i funkcyjnego, przy założeniu, że suma wszystkich dodatków nie przekroczy 200% pensji zasadniczej. „Otwieramy furtkę dla osób, które są w kilku projektach i mogą mieć dodatki z kilku źródeł" – wyjaśniła minister.
Znaczące zmiany czekają studentów i doktorantów. Próg dochodowy uprawniający do stypendium socjalnego ma wzrosnąć do 50% najniższego wynagrodzenia. Wydłużeniu ulegnie także okres pobierania stypendium – z 12 do 14 semestrów. To odpowiedź na zgłaszane od dawna postulaty środowiska studenckiego.
Wynagrodzenia i „urlopy dla poratowania zdrowia"
Jednym z tematów posiedzenia KRASP była dyskusja poświęcona sytuacji materialnej pracowników uczelni. Przewodnicząca KRASP prof. dr hab. Bogumiła Kaniewska zapowiedziała podjęcie szerokiej kampanii na rzecz trwałego powiązania minimalnego wynagrodzenia profesora ze średnią krajową, na wzór innych grup zawodowych. Rektorzy – członkowie Prezydium KRASP – zgodnie przyznawali, że obecna sytuacja prowadzi do absurdów sprowadzających się do tego, że specjaliści IT w uczelniach mogą zarabiać więcej niż ich przełożeni.
Na posiedzeniu zwrócono uwagę na patologie związane z urlopami dla poratowania zdrowia. W obecnym systemie koszt takiego urlopu w całości ponosi uczelnia. Zdaniem członków prezydium ten ciężar powinno się przenieść na ZUS – taki krok zwiększyłby kontrolę nad zasadnością wniosków urlopowych.
Inny wskazany problem dotyczył wieloetatowości pracowników naukowych. W dyskusji apelowano o uszczelnienie przepisów tak, aby rektorzy mieli realny wpływ na dodatkowe zajęcia zarobkowe personelu, szczególnie w podmiotach konkurencyjnych.
Konsolidacja: wolność wyboru, a nie przymus
Istotną część obrad poświęcono sprawie konsolidacji uczelni. Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach prof. dr hab. inż. Celina M. Olszak przedstawiła argumenty przeciwko idei łączenia placówek akademickich, jaką zaprezentował m.in. wiceminister MNiSW prof. dr hab. inż. Marek Gzik. „Konsolidacja jest chyba jednym z trudniejszych procesów do przeprowadzenia i przede wszystkim bardzo, bardzo kosztownym" – mówiła prof. Olszak, powołując się na doświadczenia francuskie. Dodała, że analizy nie potwierdzają tezy, iż samo zwiększenie skali automatycznie przekłada się na wyższe miejsce w rankingach. Jej zdaniem, zamiast łączenia w jeden organizm korzystniejsza jest konsolidacja funkcjonalna, czyli ścisła współpraca w obszarach dydaktyki i nauki.
W odpowiedzi na te głosy rektorzy innych uczelni bronili idei federalizacji jako drogi do budowania silniejszych ośrodków akademickich. Zwracali uwagę na rozdrobnienie polskich placówek i konieczność konkurowania z europejskimi gigantami. „Dajcie nam wolność organizowania się" – apelował rektor Politechniki Gdańskiej prof. dr hab. inż. Krzysztof Wilde. Wskazał na potrzebę usunięcia barier prawnych, które blokują oddolną, ewolucyjną współpracę. Podkreślił, że proces nie może być nakazany odgórnie, a jedynie umożliwiony.
Minister Mrówczyńska uspokoiła zebranych, że jest to decyzja leżąca w zakresie autonomii uczelni. Głos w sprawie zabrał także rektor i prof. SGH dr hab. Piotr Wachowiak, który zwrócił uwagę na niepotrzebny chaos informacyjny towarzyszący dyskusji o łączeniu uczelni: „Ja tak to odebrałem, że będziemy zmuszani do konsolidacji, do łączenia się (…) Rozmawiałem niedawno z panią minister, takich planów w ministerstwie w ogóle nie ma” – zapewnił.
