Gazeta SGH nr 1 (391) zima 2026

Szanowni Państwo,
podczas Światowego Forum Ekonomicznego (WEF) w Davos premier Kanady Mark Carney wygłosił jedno z najważniejszych przemówień ostatnich lat o „załamywaniu się dawnego porządku świata”. W ciągu ostatnich dwóch dekad seria kryzysów w finansach, służbie zdrowia, energetyce i geopolityce obnażyła zagrożenia wywołane ekstremalną globalną konwergencją. Jednak ostatnio najsilniejsze państwa zaczęły wykorzystywać integrację gospodarczą jako broń, cła – jako narzędzie nacisku, infrastrukturę finansową – jako narzędzie przymusu, a łańcuchy dostaw jako luki, które można wykorzystać – analizował.

Pytanie o to, czy „gospodarka światowa jest na rozdrożu”, było również przedmiotem dociekań badaczy z najważniejszych ośrodków akademickich w Polsce na listopadowej konferencji naukowej w SGH i jest tematem wiodącym zimowego numeru Gazety SGH. Wspólnym mianownikiem kilkunastu analiz – zaprezentowanych na konferencji podsumowanej przez dr hab. Andżelikę Kuźnar i dr hab. Honoratę Nygę-Łukaszewską – było przekonanie, że dotychczasowy model globalizacji uległ głębokiemu przeobrażeniu. Prof. Dariusz Rosati pisze o „końcu turboglobalizacji” i „nieładzie międzynarodowym”, a prof. Adam Szyszka, dr Przemysław Konieczka i dr Szymon Okoń o tym, że zawirowania spowodowane przez politykę handlową prezydenta USA Donalda Trumpa i wprowadzane w 2025 r. cła stały się jednym z najbardziej wyrazistych przykładów politycznie generowanej niepewności gospodarczej ostatnich lat. Wydaje się jednak, że rynki finansowe stopniowo przywykną do nowych realiów i zwiększonego poziomu niepewności. 

O „spękanym świecie” – w którym dynamizm dokonujących się przemian społeczno-gospodarczych i geopolitycznych sprawia, że chyba nigdy wcześniej tematy ustrojowe nie miały tak globalnego wymiaru jak obecnie – pisze w nowej serii swych felietonów prof. Elżbieta Mączyńska, honorowa prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

W Davos, uważanym za najważniejsze wydarzenie gospodarcze na świecie, monografię pt. Investment Competitiveness of Poland: Attractiveness, FDI and Global Value Chains zespołu autorskiego zaprezentował dr hab. Arkadiusz Kowalski, który jest jej redaktorem. Prezentacja monografii miała wymiar instytucjonalny, ponieważ pozwoliła przedstawić SGH (po raz pierwszy w 56-letniej historii WEF) jako ośrodek analityczny, zdolny do łączenia perspektywy akademickiej z potrzebami decydentów i praktyki gospodarczej. 

Z kolei kwestię oddziaływania sztucznej inteligencji na rynek pracy w Polsce oraz funkcjonowania partnerów dialogu społecznego badał w ramach unijnego projektu TransFormWork2 zespół pod kierunkiem prof. Andrzeja Zybały. I o tym też obszerny artykuł na naszych łamach autorstwa szefa tego zespołu.

Otwartą debatę nad kluczowymi wyzwaniami poszczególnych branż gospodarki podjęto jakiś czas temu w SGH podczas absolwenckich śniadań eksperckich, na które zapraszani są specjaliści i absolwenci SGH, o czym w tekście Justyny Kozery, dyrektorki Centrum Kariery i Relacji z Absolwentami. A o tym, że absolwenci SGH są w gronie światowej elity, w relacji z rozdania dyplomów programu CEMS Master in International Management w Rio de Janeiro autorstwa Zespołu CEMS.

W zimowym numerze kończymy także Rok Profesora Michała Kaleckiego w SGH relacją z listopadowego seminarium o „geniuszu zapomnianym”, ale i rozpoczynamy Rok Profesor Janiny Jóźwiak tekstem autorstwa dr. hab. Jacka Luszniewicza, przedstawiającym sylwetkę pierwszej kobiety rektor, badaczki, działaczki Solidarności i reformatorki Szkoły. 

Przez cały rok towarzyszy nam 120-lecie i wydarzenia z nim związane, w tym przyznanie doktoratu honoris causa SGH dr Irenie Eris, po raz pierwszy przyznanie Nagrody Społecznej SGH siostrze Małgorzacie Chmielewskiej, trzecia gala Nagród Dziennikarskich SGH i Koncert Noworoczny SGH, Warszawski Maraton Fitness, Turniej Piłki Nożnej o Puchar JM Rektora SGH. O tym wszystkim na łamach naszego pisma. 

Swoimi bogatymi refleksjami z wizyty delegacji SGH w Dolinie Krzemowej dzieli się dr hab. Marcin Wojtysiak-Kotlarski, który wskazuje, że spotkania ze środowiskiem akademickim oraz przedstawicielami ekosystemu innowacji stworzyły przestrzeń do bezpośredniego kontaktu z miejscem, które od dekad wyznacza kierunki rozwoju globalnej gospodarki. W tekście czytamy, że równie istotna co podejmowanie inicjatyw jest akceptacja porażki jako elementu procesu oraz gotowość do ciągłego uczenia się. Zdaniem profesora Dolina Krzemowa uczy odwagi, pragmatyzmu i wiary w siłę współpracy. 

Takie podejście znów przywodzi mi na myśl słowa premiera Kanady z Davos o tym, że światowe pęknięcie wymaga czegoś więcej niż tylko adaptacji – wymaga uczciwości wobec świata takiego, jaki jest. Wiemy, że stary porządek nie powróci, nie powinniśmy go więc opłakiwać, lecz działać. Nostalgia to nie strategia, ale wierzymy, że z pęknięcia możemy zbudować coś większego, lepszego, silniejszego i sprawiedliwszego. To zadanie mocarstw średniego szczebla, krajów, które mają najwięcej do stracenia w świecie „fortec” i najwięcej do zyskania dzięki autentycznej współpracy.

KAROLINA CYGONEK 
redaktor naczelna wraz z zespołem