W dniach 9–12 grudnia 2025 r. delegacja SGH uczestniczyła w wizycie w ramach programu TOP 1000 Innovators of Poland in Silicon Valley w San Francisco i Dolinie Krzemowej. Kilka intensywnych dni spotkań ze środowiskiem akademickim, przedstawicielami inkubatorów oraz ekspertami ekosystemu innowacji stworzyło przestrzeń do bezpośredniego kontaktu z miejscem, które od dekad wyznacza kierunki rozwoju globalnej gospodarki.
Dla naszej delegacji był to nie tylko wyjazd poznawczy, lecz przede wszystkim lekcja sposobu myślenia o przedsiębiorczości, roli uniwersytetu i odwadze podejmowania ryzyka. Zespół SGH tworzyli doświadczeni naukowcy i twórcy startupów w ekosystemie naszej uczelni, co wzmacniało jej wizerunek jako dojrzałego partnera międzynarodowego dialogu. Wyraźnie odczuwalne było zainteresowanie naszym dorobkiem oraz gotowość do rozwijania dalszej współpracy. Miło wspominamy w tym kontekście spotkanie w Palo Alto z profesorem Mehmetem Tosunem, prorektorem ds. międzynarodowych, ale też ambasadorem SGH w naszym partnerskim Uniwersytecie Nevady w Reno, które otworzyło perspektywy nowych wspólnych inicjatyw badawczych i dydaktycznych.
Wyjazd dał możliwość niezwykle silnego doświadczenia mindsetu (sposobu myślenia – red.) Doliny Krzemowej. Atmosfera otwartości i swobody intelektualnej była wyczuwalna w każdej rozmowie na kampusie zarówno Uniwersytetu Stanforda, jak i Uniwersytetu Kalifornijskiego Berkeley. Dominuje tam przekonanie, że wielkie idee rodzą się z odwagi myślenia w kategoriach „think big”. Błąd nie jest stygmatem, lecz naturalnym etapem uczenia się, a „pivotowanie” (zmiana modelu biznesu – red.) projektów traktuje się jako dowód dojrzałości, a nie porażki. Ta kultura mentalna, trudna do opisania w raportach, najpełniej ujawnia się dopiero w bezpośrednim kontakcie z ludźmi, którzy na co dzień budują firmy zmieniające świat.
Drugim kluczowym wymiarem wizyty były relacje. Amerykańskie uczelnie funkcjonują w gęstej sieci powiązań, w której granice między światem akademickim a biznesem są płynne. Spotkania na Stanfordzie i Berkeley pokazały, jak ogromną rolę odgrywa tam networking – nie jako formalny obowiązek, lecz naturalny sposób działania. Duch współpracy, gotowość do dzielenia się kontaktami i doświadczeniem oraz autentyczne zainteresowanie partnerem rozmowy tworzą środowisko sprzyjające szybkiemu powstawaniu projektów. Nawet drobne gesty, takie jak wręczane certyfikaty uczestnictwa, budują poczucie przynależności do wspólnoty innowatorów.
Szczególnym punktem programu była wizyta w SkyDeck – uznawanym za najlepszy na świecie akcelerator studenckich startupów, który działa przy uniwersytecie w Berkeley. To miejsce pokazuje w praktyce, jak uniwersytet może stać się realnym motorem komercjalizacji wiedzy. Model SkyDeck łączy finansowanie na etapie seed (na wczesnym etapie – red.), mentoring doświadczonych przedsiębiorców, dostęp do laboratoriów oraz globalnej sieci inwestorów. Naszą uwagę zwróciła profesjonalizacja procesu pracy z młodymi zespołami: precyzyjne ścieżki rozwoju, regularne sesje z partnerami VC (venture capital – inwestorzy zapewniający kapitał wysokiego ryzyka – red.), a jednocześnie duża otwartość na projekty z bardzo wczesnego etapu. Dla delegacji SGH było to namacalne potwierdzenie, że skuteczny akcelerator nie jest jedynie przestrzenią biurową, lecz także dobrze zaprojektowanym mechanizmem transformacji pomysłów w skalowalne firmy.
W jednostce CITRIS (Center for Information Technology Research in the Interest of Society and the Banatao Institute) na Uniwersytecie Kalifornijskim mieliśmy możliwość zobaczyć, jak uczelnia otwiera się na współdziałanie z biznesem i sektorem publicznym, a także poznać szczegóły niezwykle śmiałego projektu rozwoju kampusu opartego na tych właśnie relacjach. Rozmach projektu jest niezwykły, stanowił dla nas silną inspirację. Zapoznaliśmy się również z prezentacją na temat wyjątkowo rozbudowanego ekosystemu przedsiębiorczego tego uniwersytetu. Działania uniwersytetu w Berkeley mogą być uważane za wzorcowe. Warto przy tej okazji zaznaczyć, że jest to uczelnia publiczna, która potrafi jak równy z równym konkurować, a nawet w pewnych obszarach zdystansować prywatny i szerzej znany na świecie Uniwersytet Stanforda.
Niezwykle cenne okazało się także spotkanie z naszym rodakiem Łukaszem Kajzerem z OpenAI, który na Berkeley dzielił się doświadczeniem pracy w jednej z najbardziej wpływowych organizacji technologicznych świata. Tego rodzaju bezpośredni kontakt z praktykami pozwalał skonfrontować teorie znane z literatury z realiami funkcjonowania globalnych firm.
W czasie bogatego programu wizyty odbyliśmy również szereg spotkań w inkubatorze Triple Ring, skoncentrowanym na obszarze life science. Na uwagę zasługuje łatwość dostępu do ekspertów, inwestorów i infrastruktury prototypowej. Rozmowy merytoryczne podejmowano natychmiast, bez zbędnych barier formalnych, co tworzyło wrażenie dynamicznego laboratorium przyszłości.
Podobne doświadczenia przyniosły wizyty na Stanfordzie, gdzie wizjonerskie prezentacje dotyczące sztucznej inteligencji, projektowania produktów czy historii Doliny Krzemowej pozwalały lepiej zrozumieć źródła jej sukcesu. Wysoki poziom merytoryczny spotkań był jedną z największych wartości wyjazdu. Wystąpienia ekspertów, w tym np. Barry’ego Katza, akademika, ale też praktyka, kiedyś zaangażowanego w powstanie powszechnie znanej na świecie metodyki design thinking, łączyły perspektywę historyczną z praktyką innowacji. Dało się wyraźnie odczuć, jak bardzo eksperci Stanforda pasjonują się trendami, które będą z największą siłą kształtować świat w najbliższej przyszłości.
Elementem wyjazdu była również wizyta delegacji SGH we właśnie otwartym biurze Zagranicznego Biura Handlowego (ZBH) Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu (PAIH) w San Francisco, którego szefem został przedstawiciel delegacji SGH w programie TOP 1000 Innovators of Poland in Silicon Valley, prof. SGH dr hab. Paweł Pietrasieński. Nowe ZBH zlokalizowane zostało w jednej z topowych powierzchni coworkingowych w Dolinie Krzemowej – Mindspace w San Francisco, która posiada m.in. trzy lokalizacje w Warszawie. Biuro PAIH w Dolinie Krzemowej będzie aktywnie wspierać działania SGH na rzecz umiędzynarodowienia akademickich startupów poprzez ekosystem Zachodniego Wybrzeża USA.
Obserwacje z Kalifornii prowadzą do kilku ważnych inspiracji dla Polski. Przede wszystkim na uwagę zasługuje systemowe powiązanie uczelni z biznesem. Na Stanfordzie akademicy mogą skorzystać z dwuletniego urlopu na założenie firmy, z gwarancją powrotu na uczelnię – rozwiązanie, które radykalnie wzmacnia przedsiębiorczość naukową. Równie istotna jest akceptacja porażki jako elementu procesu oraz gotowość do ciągłego uczenia się. To kultura, której nie da się zadekretować, ale można ją stopniowo budować poprzez odpowiednie mechanizmy i wzorce.
Dla SGH wyjazd był potwierdzeniem obranej drogi. Integracja z otoczeniem gospodarczym, rozwój programów przedsiębiorczości i współpraca międzynarodowa już dziś należą do mocnych stron uczelni. Doświadczenia z Doliny Krzemowej raczej wzmacniają te kierunki, niż je redefiniują, podpowiadając jednocześnie, jak nadawać im większą skalę i dynamikę. W toku są działania dotyczące zaproszenia amerykańskich ekspertów do Polski; zastanawiamy się, jakie inspiracje z wyjazdu mogą dodatkowo doskonalić startupowe programy kształcenia, np. MBA for Startups, lub też startupowe kursy, takie jak „Przedsiębiorczość – perspektywa startupu” czy „Global Startup Ecosystem”.
Kilka grudniowych dni w Kalifornii nie zmieni oczywiście całego systemu, ale potrafi zmienić sposób myślenia. Dolina Krzemowa uczy odwagi, pragmatyzmu i wiary w siłę współpracy. Dla delegacji SGH był to czas intensywnej inspiracji, który – mamy nadzieję – przełoży się na konkretne działania po powrocie do Warszawy. Najważniejszą lekcją pozostaje przekonanie, że innowacje rodzą się tam, gdzie spotykają się kompetencje, zaufanie i wyobraźnia. To przesłanie warto przenosić na polski grunt.
Wizyta została zorganizowana przez PolSV (Poland in Silicon Valley Center for Science, Innovation, and Entrepreneurship) we współpracy z wiodącymi polskimi uczelniami, przy wsparciu finansowym Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach projektu „ScalePL”.
DR HAB. MARCIN WOJTYSIAK-KOTLARSKI, prof. SGH, kierownik Zakładu Strategii Międzynarodowych, Instytut Zarządzania, Kolegium Zarządzania i Finansów SGH
Współpraca: DR KAMIL FLIG, Katedra Ekonomiki i Finansów Samorządu Terytorialnego, Kolegium Zarządzania i Finansów SGH
FOT. Archiwum prywatne
