„Tradycja, która tworzy jutro”, to tytuł konferencji o sztuce (12 listopada 2026 r.), która zarazem odwoływała się do hasła jubileuszu 120-lecia SGH, jak i towarzyszyło jej wręczenie nagród w Konkursie INSPIRACJE 2026 oraz wystawa prac laureatów w Centrum Przestrzeni Innowacyjnej SGH. Wystawa jest do obejrzenia do stycznia 2027 r.
Wręczenie nagród laureatom Konkursu INSPIRACJE 2026, który jest organizowany przez Fundację PALETA; od lewej: dr hab. Piotr Wachowiak – rektor i prof. SGH, Anna Nowak – II miejsce i wyróżnienie laureatów w Konkursie INSPIRACJE 2026, Julia Ciułek – laureatka „Złotej Palety” w Konkursie INSPIRACJE 2026, Maria Wollenberg-Kluza – prezes Fundacji PALETA
Rektor SGH Piotr Wachowiak, który otworzył konferencje, zaznaczył, jak ważna jest rola tradycji dla wartości SGH, a także jak dalece tradycja jest częścią sztuki.
„Na kwestię tradycji spójrzmy szerzej niż tylko z perspektywy kultury i sztuki. Posłużę się odniesieniem do tradycji z obszaru mojej uczelni. Tradycja SGH nie jest zamkniętym rozdziałem historii. To dorobek kolejnych pokoleń pracowników, studentów, doktorantów i absolwentów, który zobowiązuje nas do podejmowania nowych wyzwań i tworzenia rozwiązań odpowiadających na potrzeby zmieniającego się świata” – powiedział rektor Wachowiak
Dyskusje podczas konferencji dotyczyły związku współczesnej twórczości z tradycją i doświadczeniem przeszłości, sposobów reinterpretowania dziedzictwa przez artystów oraz wpływu cyfryzacji na dostęp do zbiorów. Podkreślano, że tradycja nie jest niezmiennym kanonem: kształtują ją instytucje, twórcy i odbiorcy, a nawet jej odrzucenie wymaga znajomości kulturowych kodów.
Osobna część rozmów poświęcona była finansowaniu kultury i relacjom sektora publicznego z prywatnym. Uczestnicy wskazywali na dominację finansowania publicznego, brak zachęt dla prywatnego mecenatu, ryzyko upolitycznienia instytucji oraz niewykorzystany potencjał współpracy artystów z biznesem i przemysłem. Wspólnym wątkiem była potrzeba rozwijania edukacji kulturalnej oraz stabilnych zasad wspierania twórczości.
Debata panelowa „Wymiar artystyczny tradycji: Czy i jak młodzi twórcy czerpią z dorobku pokoleń”; od lewej: Maciej Gajewski – ekspert rynku sztuki, portal Artinfo.pl; dr Edyta Cegielska – Instytut Bankowości SGH; Dominik Cieszkowski – zastępca dyrektora Biblioteki Narodowej; prof. dr hab. Andrzej Zawistowski – prorektor ds. dydaktyki i studentów SGH; Małgorzata Borkowska – zastępczyni dyrektora ds. komunikacji i edukacji w Muzeum Narodowym w Warszawie; Prowadzący: Marcin Rosołowski – wiceprezes Fundacji XBW; Galeria Delfiny
Najważniejsze wnioski z debat panelowych:
1. Twórczość nie istnieje całkowicie poza przeszłością: tradycja, język i doświadczenie kulturowe są istotną bazą zarówno dla kontynuacji, jak i dla sprzeciwu.
2. Tradycja jest procesem, a nie raz na zawsze ustalonym kanonem. Jej znaczenie współtworzą instytucje, artyści i odbiorcy.
3. Muzea powinny łączyć ochronę dziedzictwa z nowymi interpretacjami, edukacją i cyfrowym udostępnianiem zbiorów.
4. Cyfrowy dostęp do dzieł sprzyja inspiracji i reinterpretacji, ale wymaga namysłu nad autorstwem oraz granicą między twórczością a technicznym opracowaniem (często będącym jedynie naśladownictwem).
5. Edukacja kulturalna powinna obejmować różne dziedziny sztuki i być rozwijana od najmłodszych lat.
6. Współpraca artystów z biznesem może wzmacniać innowacyjność i konkurencyjność gospodarki, lecz jej potencjał w Polsce pozostaje w dużej mierze niewykorzystany.
7. Rozwój mecenatu prywatnego utrudniają brak zachęt podatkowych, niejasne reguły wsparcia oraz obawy związane z upolitycznieniem i nieefektywnością instytucji publicznych.
8. Stabilne finansowanie kultury wymaga współdziałania państwa, samorządów, biznesu, galerii i innych inicjatyw, przy zachowaniu publicznej odpowiedzialności za edukację i dostęp do kultury.
„Można powiedzieć, że tradycja jest pamięcią kultury, a sztuka jej wyobraźnią. To dzięki tradycji artyści mają punkt odniesienia: symbole, historie, style, wartości i doświadczenia wspólnoty. Jednak prawdziwa wartość tradycji ujawnia się dopiero wtedy, gdy staje się tworzywem dla współczesnej twórczości. Nie chodzi o kopiowanie przeszłości, lecz o twórczy dialog z nią” – powiedział Piotr Wachowiak.
Więcej informacji o konkursie i laureatach można znaleźć na www.paleta.art.pl
dr Stanisław Kluza, Instytut Statystyki i Demografii, Kolegium Analiz Ekonomicznych SGH