Wyniki Indeksu Zdrowych Miast 2026 na kongresie w Warszawie
17 września 2026 r. w Zamku Ujazdowskim w Warszawie odbył się 3. Kongres Zdrowe Miasta organizowany przez Grupę LUX MED, Szkołę Główną Handlową w Warszawie i ruch Open Eyes Economy. W tym roku eksperci i samorządowcy skupili się na wyzwaniach, które w coraz większym stopniu wpływają na zdrowie mieszkańców i jakość życia w miastach. Podczas kongresu, na którym SGH reprezentował rektor Piotr Wachowiak i prorektorka ds. nauki Agnieszka Chłoń-Domińczak, ogłoszono wyniki 5. edycji Indeksu Zdrowych Miast. W pierwszej trójce miast powyżej 300 tys. mieszkańców znalazły się Warszawa, Poznań i Lublin. W grupie poniżej 300 tys. mieszkańców na podium stanęły Bielsko-Biała, Rzeszów i Białystok.
Program został podzielony na trzy główne bloki tematyczne: Zdrowa Firma, Zdrowe Społeczeństwo oraz Zdrowe Środowisko.
W pierwszym bloku uczestnicy rozmawiali o tym, jak zmienia się podejście organizacji do zdrowia pracowników, przywództwa i odpowiedzialności biznesu. Jednym z punktów programu był panel „ESG po nowemu: zdrowie pracowników jako wskaźnik odporności firmy”, na którym eksperci zastanawiali się, jak zdrowie i dobrostan zatrudnionych wpływają na długofalową kondycję organizacji. W debacie „Empatyczne przywództwo” udział wzięli m.in. prezeska Grupy LUX MED Anna Rulkiewicz i rektor Piotr Wachowiak.
Istotnym punktem wydarzenia była premiera Indeksu Zdrowych Firm oraz dyskusja „Kryzys zdrowia psychicznego i wypalenie zawodowe: problem pracownika czy organizacji?”. Eksperci poruszyli kwestię wpływu sztucznej inteligencji na rynek pracy w panelu „AI w firmie: jak zmienia się charakter pracy i kompetencji” i zastanawiali się, czy działania na rzecz dobrostanu (ang. well-being) naprawdę przekładają się na zmiany w organizacjach.
Jednym z głównych tematów drugiego bloku Zdrowe Społeczeństwo była edukacja zdrowotna. W panelu „Edukacja zdrowotna jako fundament zdrowego społeczeństwa. Jak szkoła powinna przygotowywać do życia?” eksperci rozmawiali o roli szkoły w kształtowaniu świadomych postaw zdrowotnych. Debatę „AI zamiast specjalisty? Dezinformacja jako nowe ryzyko dla zdrowia” poświęcono rosnącej roli sztucznej inteligencji oraz zagrożeniom związanym z nieprawdziwymi informacjami dotyczącymi zdrowia. Uczestnicy kongresu dyskutowali także o genomice i możliwościach medycyny przyszłości. Ważnym elementem tego bloku tematycznego były także rozmowy o zdrowym starzeniu się, wyzwaniach systemu opieki oraz personalizowanej medycynie.
Wreszcie trzeci blok Zdrowe Środowisko skupił się na wpływie zmian klimatu i jakości otoczenia na zdrowie ludzi. Podczas panelu „Miasto w czasie zmiany klimatu. Jak chronić zdrowie mieszkańców?” eksperci rozmawiali o sposobach przygotowania miast na nowe wyzwania środowiskowe. Dyskutowano również o zanieczyszczeniu hałasem, cyfrowym śladzie środowiskowym oraz gospodarce obiegu zamkniętego. Zastanawiano się nad tym, jakie konsekwencje dla naszej planety ma postęp technologiczny i rozwój sztucznej inteligencji, poruszono też temat aktywności fizycznej w przestrzeni miejskiej.
Ważnym elementem Kongresu Zdrowe Miasta były dwa pokazy najnowszego filmu dziennikarki i reżyserki Ewy Ewart pt. „Do ostatniego oddechu”, pokazującego dramatyczny wpływ smogu na zdrowie i życie ludzi. Pierwszy pokaz, skierowany do uczniów szkół średnich, w którym wzięła udział młodzież Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego nr 81 SGH w Warszawie oraz Technikum Ekonomicznego Nr 8 w Warszawie – placówki partnerskiej SGH, odbył się na otwarciu kongresu, a drugi, skierowany do wszystkich jego uczestników – zamknął to wydarzenie.
Gościem specjalnym kongresu był polski astronauta dr inż. dhc SGH Sławosz Uznański-Wiśniewski, który wziął udział w sesji „Planeta jako wspólny dom: lekcje z orbity dla Zdrowych Miast”. Zwrócił uwagę na to, czego możemy nauczyć się od technologii wykorzystywanych na orbicie.
Integralną częścią kongresu była prezentacja wyników Indeksu Zdrowych Miast oraz gala wręczenia nagród. Po raz piąty wyróżniono miasta osiągające najlepsze wyniki w Indeksie, a dodatkowo przyznano nagrodę dla Miasta 5-lecia (samorząd, który od początku realizacji projektu poczynił największy postęp w kierunku zdrowego miasta) i otrzymało ją Zabrze.
Zabrze poprawiło swoją pozycję aż o 31 oczek, awansując między pierwszą a tegoroczną edycją rankingu z 58. na 27. miejsce. Kolejne pozycje zajęły Bydgoszcz (awans o 23 oczka), Rybnik (w górę o 18 miejsc) oraz Bielsko-Biała (w górę o 16 miejsc).
Wyniki zestawienia pokazują, że liderzy pięciolecia nie zawsze są tymi samymi miastami, które zajmują najwyższe miejsca w tegorocznym rankingu. Czołówka Indeksu pozostaje stosunkowo stabilna, natomiast największe zmiany zachodzą w środkowej i dolnej części zestawienia. Wyróżnienie Miasta 5-lecia pozwala więc dostrzec samorządy, które w ostatnich latach najskuteczniej nadrabiały dystans do liderów i konsekwentnie poprawiały warunki życia swoich mieszkańców.
„Pięcioletnia historia Indeksu Zdrowych Miast pokazuje, że rozwój miasta jest procesem wymagającym konsekwencji i długofalowego podejścia. Tytuł Miasta 5-lecia pozwala dostrzec samorządy, które dzięki systematycznej pracy i przemyślanym działaniom osiągnęły największy postęp na tle innych miast. To dowód na to, że skuteczna polityka rozwoju może przynosić wymierne efekty i realnie poprawiać jakość życia mieszkańców” – powiedziała dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, prorektorka ds. nauki, koordynująca prace zespołu badawczego Indeksu Zdrowych Miast.
Indeks, realizowany od 2022 r. przez Grupę LUX MED, naukowców SGH i Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, pokazał, które samorządy najskuteczniej inwestują w jakość życia mieszkańców oraz najlepiej odpowiadają na współczesne wyzwania związane m.in. ze zdrowiem, środowiskiem, edukacją, mieszkalnictwem czy infrastrukturą.
„Jubileuszowa edycja Indeksu Zdrowych Miast jest dla nas szczególnym momentem. Przez pięć lat, dzięki współpracy Grupy LUX MED, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie i ruchu Open Eyes Economy, udało się stworzyć projekt, który wspiera miasta w budowaniu lepszych warunków życia dla mieszkańców. Jego siłą jest połączenie rzetelnej wiedzy naukowej, doświadczeń praktyków oraz perspektywy samych mieszkańców. Wierzymy, że taka współpraca pozwala skutecznie odpowiadać na wyzwania związane ze zdrowiem, jakością życia i zrównoważonym rozwojem miast” – podkreśliła prezeska Grupy LUX MED.
Wyniki zaprezentowano w podziale na dwie grupy: miasta powyżej oraz poniżej 300 tys. mieszkańców. Takie podejście pozwala porównywać samorządy funkcjonujące w zbliżonych warunkach i mierzące się z podobnymi wyzwaniami rozwojowymi.
W kategorii największych miast zwyciężyła Warszawa, która zamieniła się pozycją z ubiegłorocznym liderem – Poznaniem. Na trzeciej pozycji uplasował się Lublin, który awansował z piątego miejsca. Wśród miast poniżej 300 tys. mieszkańców pierwsze miejsce zajęło Bielsko-Biała, wyprzedzając Rzeszów, który utrzymał drugą pozycję w zestawieniu. Na trzecim miejscu znalazł się Białystok.
„Zdrowe i dobrze funkcjonujące społeczeństwo powstaje tam, gdzie odpowiedzialnie kształtowane są zarówno przestrzenie do życia, jak i środowisko pracy. Piąta (…) edycja Indeksu Zdrowych Miast potwierdza, jak ważne jest systematyczne monitorowanie czynników kształtujących rozwój lokalnych społeczności. Od początku celem raportu było wspieranie miast w identyfikowaniu mocnych stron i obszarów wymagających szczególnej uwagi, a także inspirowanie do wdrażania rozwiązań sprzyjających zdrowiu i poprawie jakości życia mieszkańców. Dzięki konsekwentnie prowadzonej analizie możemy dziś spojrzeć na zmiany zachodzące w polskich miastach w szerszej, pięcioletniej perspektywie” – powiedział prof. Jerzy Hausner, przewodniczący Rady Programowej Open Eyes Economy Summit, Fundacja GAP.
Podobnie jak w poprzednich edycjach, uzupełnieniem Indeksu Zdrowych Miast są wyniki badania ankietowego przeprowadzonego wśród mieszkańców. Ankieta stanowi cenne uzupełnienie analiz opartych na danych statystycznych, pozwalając spojrzeć na jakość życia z perspektywy osób na co dzień korzystających z miejskiej infrastruktury i usług publicznych.
Wyniki badania pokazują, że mieszkańcy generalnie dobrze oceniają miejsca, w których żyją. Ponad połowa respondentów (52%) zgadza się ze stwierdzeniem, że ich miasto jest dobrym miejscem do życia. Najwyżej ocenione przez mieszkańców miasta to Gdańsk, Białystok i Rybnik.
„Tegoroczny Indeks Zdrowych Miast pokazuje nie tylko, które samorządy najlepiej odpowiadają dziś na potrzeby mieszkańców, ale również jak zmieniają się polskie miasta na przestrzeni lat. Wyniki rankingu głównego, kategorii sektorowych, badania mieszkańców oraz wyróżnienie Miasta 5-lecia tworzą wielowymiarowy obraz jakości życia w polskich miastach i pozwalają spojrzeć na zdrowie mieszkańców w szerszym kontekście społecznym, środowiskowym i gospodarczym” – wskazał rektor i prof. SGH dr hab. Piotr Wachowiak.
Jednym z ważniejszym punktów programu Kongresu Zdrowych Miast był panel, w którym udział wzięli prezydenci miast najczęściej nagradzanych w Indeksie Zdrowych Miast.
Podczas gali Indeksu Zdrowych Miast wręczono Nagrodę Specjalną Rektora SGH za zaangażowanie w rozwój samorządu terytorialnego i społeczności lokalnych. Laureatką została prezydentka Sopotu Magdalena Czarzyńska-Jachim, a nagrodę wręczyli Piotr Wachowiak, Agnieszka Chłoń-Domińczak i sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Jacek Karnowski.
Piotr Glen, dyrektor Centrum Zrównoważonego Rozwoju SGH
FOT. Piotr Glen, SGH
