Raport pod redakcją dr. hab. Arkadiusza Michała Kowalskiego, prof. SGH, pt. „Poland in the Global Economy: Investment Competitiveness, FDI and Global Value Chains”, zaprezentowany podczas tegorocznej konferencji Impact w Poznaniu, wpisuje się w dyskusję o nowym modelu wzrostu gospodarczego Polski. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie była partnerem merytorycznym Impact’26, odbywającego się 13–14 maja br. w Poznaniu.
Przez ostatnie dekady, zwłaszcza po akcesji do Unii Europejskiej, polska gospodarka rozwijała się głównie w oparciu o unijne fundusze oraz „status podwykonawcy” dla zachodnich przedsiębiorstw. Naszym głównym atutem były niskie koszty pracy. Profesor Kowalski – dr hab. Arkadiusz Kowalski, prof. SGH, wicedyrektor Instytut Gospodarki Światowej, Kolegium Gospodarki Światowej SGH – zastrzega, że ten etap bezpowrotnie mija: „Tania siła robocza to już przeszłość”.
Dotychczasowy, dynamiczny wzrost nie opierał się na technologii ani na innowacjach, co – jak przyznaje profesor – nieco nas rozleniwiło i osłabiło motywację do poszukiwania nowych przewag konkurencyjnych. W rezultacie w międzynarodowych zestawieniach, takich jak European Innovation Scoreboard, Polska od lat plasuje się w ostatniej grupie, czyli „maruderów innowacji”. Prof. Kowalski zwraca uwagę, że problemem nie jest sam brak funduszy, gdyż instytucje, takie jak Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) dysponują środkami, których często nie ma, jak alokować z powodu niedoboru wartościowych wniosków wdrożeniowych. Kluczowa słabość polskiego systemu tkwi zatem nie po stronie nakładów, lecz w niskiej efektywności, trudnościach z komercjalizacją oraz w niedostatecznej współpracy rynkowej pomiędzy biznesem, inwestorami, nauką a instytucjami publicznymi.
Wobec wyczerpania dotychczasowych przewag strukturalnych Polska stoi przed koniecznością zdefiniowania na nowo swoich motorów wzrostu. Ambicje w tym zakresie jednoznacznie określił minister finansów Andrzej Domański, który podczas wystąpienia na Impact’26 zadeklarował chęć wprowadzenia Polski do trójki najbardziej wpływowych i najsilniejszych gospodarek Europy.
Aby ten śmiały cel zrealizować, kluczowa staje się fundamentalna zmiana podejścia do kapitału zagranicznego. Jak wskazuje prof. Kowalski, obecnie priorytetem powinna być jakość, a nie ilość napływających środków. Jednym z głównych rozwiązań ma być pozyskiwanie jakościowych bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), ukierunkowanych na przemysł wysokich technologii, które wygenerują wysoką wartość dodaną i realnie zaangażują krajowy sektor badawczo-rozwojowy.
Praktycznym odzwierciedleniem tego nowego podejścia i próbą przełamania dotychczasowych barier była obecność na poznańskich targach nowej inicjatywy rządowej pod nazwą „Local content”. Nowa strategia zakłada wykorzystanie wieloletniej polityki zakupowej państwa i zamówień publicznych jako bezpośredniego koła zamachowego dla rozwoju gospodarki.
Kluczowym celem jest włączanie krajowych firm do łańcuchów dostaw wielkich inwestycji, co pozwoli wzmocnić ich pozycję rynkową oraz strategiczne kompetencje produkcyjne i biznesowe. W obliczu napiętej sytuacji geopolitycznej działania te mają również fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw, szczególnie w sektorach strategicznych, takich jak energetyka czy obronność. Całość procesu ma być wspierana przez zespół ekspertów z kluczowych instytucji finansowych, których zadaniem jest opracowanie produktów ułatwiających polskim przedsiębiorstwom realizację tych wymagających inwestycji.
Michał Banaczyk, przewodniczący Klubu Prasowego SGH
Raport był prezentowany przez prof. A. Kowalskiego na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos. Zachęcamy do lektury tekstu, który ukazał się w zimowym numerze Gazety SGH:
SGH na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos 2026
W ramach współpracy z dziennikiem „Rzeczpospolita” w kuluarach Impact’26 w specjalnym studio nagrane zostały wywiady z przedstawicielami delegacji SGH, w tym z dr. hab. Arkadiuszem Kowalskim, prof. SGH.
Pozostałe nagrania na kanale YouTube SGH
Zachęcamy także do lektury:
Dyplom czy umiejętności? O sprawczości uczelni i studentów
Portret pokolenia 50+ obrazem rynku pracy?
Przedstawiciele biznesu na Impact’26: niestabilność i regulacje jako największe wyzwania
Jakość pracy kluczem do dłuższej aktywności zawodowej osób 50+
Daron Acemoglu na Impact’26: Demokracja na świecie jest w odwrocie i wielokryzysie
