W obliczu gwałtownych zmian technologicznych, demograficznych i społecznych potrzebna jest debata o kształcie współczesnych systemów edukacyjnych, aby nie tylko przekazywały wiedzę, lecz także przygotowywały młodych ludzi do wejścia na rynek pracy, wyposażając ich w kompetencje przyszłości. Podczas tegorocznej edycji Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie prorektorka ds. nauki i dyrektorka Instytutu Statystyki i Demografii SGH dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH wzięła, udział w dyskusji o szkole jutra m.in. z sekretarz stanu Ministerstwa Edukacji Narodowej Katarzyną Lubnauer.
Zmiany demograficzne dają szansę na stworzenie przestrzeni w szkołach na indywidualne podejście do uczniów, ale też kreują wyzwania związane z zarządzaniem oraz kształtowaniem sieci szkolnej i przedszkolnej. Choć w małych miastach szkoła jest często miejscem integracji społecznej, to ich likwidacja nie pogłębia zjawiska depopulacji. Ten proces ma wymiar lokalny i wynika z decyzji, które są podejmowane dużo wcześniej – głównie na podstawie dostępności świadczeń i usług opiekuńczych, a także miejsc pracy – mówiła prof. Chłoń-Domińczak.
Zasoby na rynku pracy kurczą się, dlatego migracje odgrywają coraz większe znaczenie w uzupełnieniu tej luki. Prorektorka ds. nauki zaznaczyła, że powoduje to konieczność uczenia się integracji, funkcjonowania w wielokulturowym i wielonarodowym środowisku przez nauczycieli. Według niej zmieni się również zakres wiedzy, która powinna być przekazywana uczniom – na znaczeniu zyska edukacja zdrowotna, umiejętność krytycznego myślenia i uczenia się przez całe życie.
„Nie kończymy się uczyć, wychodząc ze szkoły, nie kończymy się uczyć, wychodząc z uczelni – musimy uczyć się przez całe życie. Widzimy dookoła to, jak szybko zmieniają się wymagania i technologie. Sztuczna inteligencja właściwie pokazuje, że nabywanie kompetencji, które pozwalają nam lepiej i efektywniej pracować, jest kluczowe przez całe życie – i do tego szkoła powinna przygotowywać. Szkoła jest pewnym etapem, ale uczenie się jest procesem, które nam będzie towarzyszyć przez całe nasze życie” – zaznaczyła ekspertka SGH.
Pokolenie Z bywa – stereotypowo i nierzadko krzywdząco – postrzegane jako grupa mająca trudności z komunikacją oraz gorzej odnajdująca się we współpracy zespołowej. Wiceminister Lubnauer przyznała, że likwidacja gimnazjów była błędem i mogła przyczynić się do tego zjawiska. Zapewniła jednocześnie, że Ministerstwo Edukacji Narodowej wdraża liczne projekty ukierunkowane na rozwijanie tych umiejętności u młodzieży.
Na zmiany demograficzne muszą przygotować się jednak nie tylko uczniowie. Cały system edukacji przypomina bowiem sieć naczyń połączonych, którą tworzą również nauczyciele, samorządy, ministerstwo oraz całe społeczeństwo.
