Gazeta SGH nr 3 (394) lato 2026

Szanowni Państwo,
na dorocznym spotkaniu specjalistów od komunikacji, w tym komunikacji nauki – międzynarodowej konferencji EUPRIO, która w tym roku odbyła się we francuskim Metz – wraz z kolegami z kilku uniwersytetów Europy przygotowaliśmy i zaprezentowaliśmy raport pt. Relacje z mediami z myślą o przyszłości: budowanie zaufania w dobie sztucznej inteligencji i kryzysów. Wynika z niego, że relacje z mediami w europejskim szkolnictwie wyższym cechuje niestabilność. Otoczenie, w którym są budowane, podlega ciągłym przemianom i jest obecnie kształtowane przez dynamikę platform internetowych, zmieniające się zachowania odbiorców, presję ekonomiczną wywieraną na dziennikarstwo oraz rosnącą rolę AI. Raport jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak te zmiany wpływają na sposób, w jaki uczelnie nawiązują i utrzymują relacje z mediami, oraz w jaki sposób przedstawiciele tego sektora reagują na te zmiany – czy to świadomie, czy też z konieczności.

Naukowcy SGH doskonale rozumieją, jak ważna jest współpraca z mediami – nie tylko przy ważnych konferencjach naukowych, kongresach gospodarczych czy oficjalnych wydarzeniach na uczelni, ale także na co dzień, gdy chcą komunikować wyniki swych badań lub gdy dziennikarze potrzebują ich komentarzy do opisania i wytłumaczenia rzeczywistości. To swoistego rodzaju symbioza, której wagę zdają się rozumieć tak jedni, jak i drudzy.

Chociaż tematyka badań prowadzonych w SGH jest od jakiegoś czasu poruszana w każdym wydaniu Gazety SGH, w letnim numerze uczyniliśmy zeń temat główny. Dział rozpoczyna dr Anna Janowska kluczowym tekstem o Strategii otwartej nauki w SGH. Uczelnia aktualizuje Politykę otwartego dostępu i Politykę zarządzania danymi badawczymi, co jest odpowiedzią – jak pisze dr Janowska – „na najważniejsze wyzwanie współczesnej nauki: w erze AI to dane badawcze, ich jakość i replikowalność, a nie sam tekst publikacji, decydują o wiarygodności badań”. Nie sposób pominąć tekstu pt. Kroniki bólu i cierpienia z odrobiną miłości, będącego podsumowaniem Kronik opieki długoterminowej – badania nawiązującego do tradycji prof. Ludwika Krzywickiego. Najważniejsze są tu oczywiście zebrane świadectwa osób udzielających wsparcia i opieki lub czekających na pomoc, ale artykuł czworga badaczy SGH tnie rzeczywistość do kości niczym skalpel i z pewnością nie pozostawi nikogo obojętnym. Ostra jak brzytwa jest także analiza prof. Elżbiety Mączyńskiej o prawie trywialności, które – jak pisze – „ujawniło się ze szczególną siłą w nader redukcjonistycznym dyskursie wokół kryzysu publicznego sektora ochrony zdrowia. W dyskursie tym kwestie objawów nieprawidłowości wyparły refleksję nad ich przyczynami, nad systemowym ich podłożem”.

O nowatorskich metodach dydaktycznych w SGH piszą dr hab. Joanna Żukowska i dr Tomasz Pilewicz. SGH po raz kolejny promuje innowacje edukacyjne, realizując serię wizytacji w ramach projektu „Regionalna Inicjatywa Doskonałości – Zadanie 4: Nowatorskie metody dydaktyczne”. „Do aspektów wyróżniających zajęcia należy całkowita rezygnacja z biernego modelu nauczania na rzecz interakcji, pracy zespołowej i metod warsztatowych, co zostało określone przez wizytatorów jako standard godny naśladowania” – wskazują autorzy tekstu. W ramach RID przedstawiamy też na łamach Gazety SGH sylwetki wybitnych badaczek związanych z SGH, których osiągnięcia naukowe mają wpływ na naszą rzeczywistość. Tym razem prezentujemy dr Martę Pachocką z Katedry Studiów Politycznych w Instytucie Studiów Międzynarodowych Kolegium Ekonomiczno-Społecznego SGH.

Zachęcam także do lektury wywiadów prof. Tomasza Szapiro z ukraińskimi badaczkami o Akademickiej Ukrainie – jednym z obszarów aktywności w ramach projektu Centrum Studiów Ukraińskich w SGH zainicjowanego decyzją rektora Piotra Wachowiaka w grudniu 2023 r.

Nauka zajmuje też sporo miejsca w działach „Meritum” oraz „Konferencje, debaty, spotkania”. Polecam szczególnie tekst prof. Andrzeja Zybały na temat regulowania systemów AI, przy czym należy wiedzieć, że główna linia podziału biegnie między podejściem widocznym w Unii Europejskiej i Stanach Zjednoczonych. Prof. Elżbieta Marciszewska i Maciej Myśliwiec piszą o idei Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego, które zamierza powołać do życia pięć polskich uczelni (SGH, UJ, AGH, PŁ i AWF Warszawa), dr Monika Zajkowska – o współpracy SGH z Uniwersytetem Minnesoty, relacji, która kształtowała oblicze polskiej edukacji menedżerskiej po 1989 r., dr Marek Dietl – o dorocznej międzynarodowej konferencji na temat ekonomii stosowanej (ICOAE), a prorektor ds. nauki dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak – o czwartej międzynarodowej konferencji poświęconej systemom emerytalnym typu NDC — Non-Financial Defined Contribution.

Kwestie nauki domyka niezbyt optymistyczny raport przygotowany przez Warszawskie Forum Doktorantów, którego Samorząd Doktorantów SGH jest aktywnym członkiem. W raporcie podjęto próbę zbadania sytuacji materialno-bytowej studentów szkół doktorskich w stolicy. Mimo ostatnich inicjatyw MNiSW warunki, w jakich funkcjonują doktoranci – a Warszawa ma ich najwięcej w Polsce – są wciąż dalekie od oczekiwań. Oby publikowana przez nas diagnoza służyła poprawie sytuacji doktorantów, którzy bez odpowiednich warunków bytowych nie będą mogli efektywnie zaangażować się w zaawansowane badania naukowe. 

Karolina Cygonek 
redaktor naczelna wraz z zespołem