Benchmarking i innowacje w dydaktyce. SGH w drodze do doskonałości w edukacji menedżerskiej
Podnoszenie jakości kształcenia to jeden z filarów rozwoju SGH. W ramach programu Regionalna Inicjatywa Doskonałości (RID) realizowane jest zadanie nr 4: „Badania nad nowoczesnymi metodami dydaktycznymi”, którego celem jest ewaluacja dotychczasowych rozwiązań, opracowanie nowych materiałów dydaktycznych oraz ich testowanie w praktyce. Efektem działań jest poprawa jakości badań (CG) oraz upowszechnienie wyników wśród studentów (CS4).
Jednym z kluczowych elementów zadania nr 4 jest benchmarking uczelni – identyfikacja i pogłębienie najlepszych praktyk dydaktycznych stosowanych w ośrodkach akademickich w Polsce i na świecie. Zebrane doświadczenia będą nie tylko wdrażane w SGH, ale również ujęte w szerszej formie w monografii naukowej, która podsumuje wyniki badań i przedstawi rekomendacje dla dydaktyki w szkolnictwie wyższym.
PONAD PLAN – INTENSYWNE DZIAŁANIA W LATACH 2024–2025
Łącznie w latach 2024–2025 odbyło się czternaście wyjazdów zagranicznych, dwanaście krajowych oraz pięć mazowieckich, co znacząco przekroczyło pierwotne założenia i umożliwiło zebranie międzynarodowych doświadczeń. Obok w tabeli przedstawiono liczbę wyjazdów zaplanowanych oraz zrealizowanych.
INSPIRACJE Z UCZELNI ZAGRANICZNYCH – OD AUSTRALII PO RPA
W ramach przedsięwzięcia zidentyfikowano niemal 80 oryginalnych metod w nauczaniu, w tym kładących szczególny nacisk na aktywne angażowanie uczestników zajęć w rozwiązywanie realnych problemów w praktyce gospodarczej. W tabeli nr 2 przedstawiono zidentyfikowane praktyki kształcenia.
Zidentyfikowane praktyki pokazują, że rozwiązania i technologie cyfrowe stały się integralnym elementem procesu dydaktycznego. Rozwiązania w klasie sztucznej inteligencji, VR, AR nie tylko umożliwiają tworzenie immersyjnych doświadczeń edukacyjnych, ale również rozwijają kompetencje adaptacyjne.
| 2024 zaplanowane |
2025 zaplanowane |
Łącznie zrealizowane wyjazdy | |
| Wyjazdy zagraniczne | 8 | 2 | 15 |
| Wyjazdy krajowe | 9 | 1 | 12 |
| Wyjazdy mazowieckie | 4 | 1 | 5 |
| Suma | 21 | 4 | 31 |
Źródło: opracowanie własne
| L.p. | Praktyki | Uniwersytety |
| 1 | rozwinięte modele kształcenia hybrydowego oraz zastosowanie mikromodułów i narzędzi cyfrowych wspierających aktywność studentów | Queensland University of Technology (Australia); Southern Cross University (Australia) |
| 2 | konsekwentne wdrażanie metody problem-based learning (PBL) i pracę projektową w zespołach międzynarodowych | University of Porto (Portugalia) |
| 3 | intensywne wykorzystanie nauczania metodą studiów przypadku w dydaktyce | American University in Cairo (Egipt) |
| 4 | skalowalne rozwiązania blended learning i bogaty ekosystem kursów online | Anadolu University (Turcja) |
| 5 | pionierskie wdrożenia PBL z pracą nad realnymi wyzwaniami biznesowymi | Uniwersytet w Aarhus (Dania) |
| 6 | systematyczne wykorzystanie design thinking w dydaktyce | European University Institute (Włochy) |
| 7 | innowacyjne symulacje i gry strategiczne | Institute of Management Technology Ghaziabad (Indie) |
| 8 | rozwinięte systemy analityki uczenia się i personalizacji ścieżek edukacyjnych | EDHEC Business School (Francja); The University of Vienna (Austria) |
| 9 | integracja sztucznej inteligencji w dydaktyce | University of Milano-Bicocca (Włochy) |
| 10 | intensywne wykorzystanie metody studiów przypadku | Uniwersytet Carlosa III (Hiszpania) |
| 11 | grywalizacja i symulacje biznesowe | SSE Stockholm School of Economics (Szwecja) |
| 12 | zastosowanie storytellingu w dydaktyce, połączonego z analizą przypadków i metodą „gallery walk” | Free State University w Bloemfontein (Republika Południowej Afryki) |
Źródło: opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań
POLSKIE UCZELNIE – PRAKTYKI, KTÓRE INSPIRUJĄ
W tabeli nr 3 zaprezentowano praktyki dydaktyczne z rynku krajowego.
Uczelnie w Polsce wyróżniają się nie tylko liczbą zaobserwowanych w ramach projektu wdrożeń, ale również ich zaawansowaniem technologicznym. Liczne hybrydowe modele kształcenia, personalizowane ścieżki edukacyjne oraz wykorzystanie rozwiązań w klasie sztucznej inteligencji pokazują spójność w rozwoju dydaktyki w Polsce ze światowymi trendami.
| L.p. | Praktyki | Uniwersytety |
| 1 | wykorzystanie laboratoriów wirtualnych i platform symulacyjnych w nauczaniu przedmiotów technicznych | Politechnika Białostocka |
| 2 | metody aktywizujące w dużych grupach, w tym quizy interaktywne w czasie rzeczywistym | Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie |
| 3 | metoda studiów przypadku w dydaktyce ekonomicznej oraz elementy grywalizacji w kursach z zarządzania | Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu |
| 4 | praktyki blended learning z wykorzystaniem platform e-learningowych i materiałów wideo | Politechnika Wrocławska |
| 5 | problem-based learning w zajęciach z analizy danych i finansów | Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie |
| 6 | narzędzia do analityki uczenia się oraz elementy design thinking w projektach interdyscyplinarnych | Uniwersytet Gdański |
| 7 | warsztaty symulacyjne w dydaktyce zarządzania | Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach |
| 8 | symulacje sytuacyjne i scenariusze kryzysowe w dydaktyce bezpieczeństwa | Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie |
| 9 | metody projektowe w nauczaniu zarządzania zasobami ludzkimi | Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie |
| 10 | interaktywne seminaria z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych do analizy danych | Uniwersytet Jagielloński |
| 11 | stosowanie platform adaptacyjnych w kursach finansowych | Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu |
| 12 | praktyki lean management i symulacje procesów produkcyjnych | Centrum szkoleniowe Toyoty w Wałbrzychu |
| 13 | narzędzia sztucznej inteligencji w dydaktyce a szkolenia z wykorzystaniem gry TopTeam celem rozwijania kompetencji menedżerskich i zespołowych | CampusAI |
Źródło: opracowanie własne na podstawie przeprowadzonych badań
METODY, KTÓRE ZMIENIAJĄ DYDAKTYKĘ
Wśród najciekawszych metod znalazły się:
- integracja sztucznej inteligencji w dydaktyce – personalizacja treści, inteligentna informacja zwrotna i adaptacyjne platformy (CampusAI, University of Milano-Bicocca);
- storytelling jako rdzeń zajęć – przykład zajęć prowadzonych na Free State University, zaprojektowanych w formie opowieści osadzonej w typologii przestępstw. Zastosowano krótkie filmy ilustrujące różne kategorie czynów zabronionych, pracę w zespołach sześcioosobowych, analizę przypadków na dużych arkuszach papieru oraz metodę „gallery walk” z komentarzami. Całość sprzyjała aktywnemu słuchaniu, formułowaniu wniosków i dyskusji;
- grywalizacja i symulacje biznesowe – stosowane w SSE i Centrum szkoleniowe Toyoty, rozwijające kompetencje przywódcze i decyzyjne;
- blended learning – łączenie zajęć stacjonarnych z platformami online i mikromodułami (EDHEC, Queensland University of Technology);
- problem-based learning (PBL) – nauczanie oparte na rozwiązywaniu realnych problemów (Aarhus University, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie);
- design thinking w dydaktyce – kreatywne podejście do projektowania innowacji (European University Institute, Uniwersytet Gdański);
- metoda studiów przypadku jako główna metoda pracy – intensywne wykorzystanie studiów przypadku (American University in Cairo, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu);
- adaptacyjne platformy e-learningowe i analityka uczenia się – monitorowanie postępów i dostosowanie materiałów w czasie rzeczywistym (The University of Vienna, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu).
CO DALEJ?
Benchmarking uczelni to dopiero początek. Zidentyfikowane praktyki będą wdrażane w SGH w formie pilotaży, zostaną także opisane w monografii naukowej, która podsumuje wyniki badań i przedstawi rekomendacje dla dydaktyki w szkolnictwie wyższym. W kolejnych latach planowane jest rozszerzenie działań, dalsze tworzenie repozytorium materiałów dydaktycznych czy formy rozwoju kompetencji dydaktycznych dla pracowników. Upowszechnianie rezultatów będzie prowadzone poprzez seminaria RID, publikacje naukowe i wydarzenia z udziałem partnerów krajowych i zagranicznych.
SGH W DRODZE DO NOWOCZESNEJ EDUKACJI
Dzięki intensywnym działaniom w latach 2024–2025 SGH zyskało dostęp do najlepszych praktyk dydaktycznych z całego świata. To krok milowy w kierunku jeszcze nowocześniejszej edukacji, odpowiadającej na potrzeby studentów i wyzwania rynku pracy.
W wyniku realizacji przedsięwzięcia i pogłębienia wszystkich zidentyfikowanych praktyk wyłoniły się rekomendacje systemowe dla uczelni w Polsce – uczelnie powinny traktować technologie i narzędzia cyfrowe nie jako dodatki, lecz jako integralne komponenty procesu kształcenia, kluczowe jest przygotowywanie nauczycieli akademickich do roli projektantów personalizowanych doświadczeń edukacyjnych i pedagogów wspieranych technologią. Istotne jest również intensyfikowanie zajęć opierających się na realnych problemach i wyzwaniach społeczno-gospodarczych, które umożliwiają rozwój kompetencji przyszłości dla rynku pracy w epoce cyfrowej – krytycznego myślenia, kreatywności, współpracy i adaptacyjności.
DR HAB. JOANNA ŻUKOWSKA, prof. SGH, kierownik Zakładu Przedsiębiorczości i Otoczenia Biznesu, wicedyrektor Instytutu Przedsiębiorstwa, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH
DR TOMASZ PILEWICZ, Zakład Przedsiębiorczości i Otoczenia Biznesu, Instytut Przedsiębiorstwa, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH
