26 kwietnia br. na Uniwersytecie Rzeszowskim odbył się trzeci odcinek wyjazdowy cyklu debat „Polska. Co dalej?”, realizowanego przez Telewizję Polską oraz Szkołę Główną Handlową w Warszawie. Uczestnicy spotkania próbowali odpowiedzieć na pytania „Zmieniają świat czy tylko przewijają? Czy pokolenie Z jest pokoleniem zmian, czy zniechęcenia?”. W loży eksperckiej zasiedli prof. Beata Szluz, prodziekan Wydziału Spraw Społecznych ds. Nauki i Rozwoju na Uniwersytecie Rzeszowskim oraz dr Elżbieta Wąsowicz-Zaborek z Instytutu Międzynarodowej Polityki Gospodarczej w Kolegium Gospodarki Światowej SGH.
W debacie – obok studentów SGH – wzięli udział także studenci Politechniki Rzeszowskiej i Uniwersytetu Rzeszowskiego, a także z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Rozmowa dotyczyła stylu życia i cech przypisywanych pokoleniu Z, a także tego, na ile młodzi rzeczywiście zmieniają otoczenie społeczne i gospodarcze oraz z jakimi barierami mierzą się na co dzień.
Jednym z głównych wątków był rynek pracy: poruszono kwestię oczekiwań wobec work-life balance (równowaga między pracą a życiem osobistym), stawiania granic i niechęci do pracy na tzw. umowach śmieciowych.
Dyskutowano o codzienności młodych na rynku pracy, w tym ich oczekiwaniach wobec stabilnych form zatrudnienia i stawiania granic. Uczestnicy zwracali uwagę, że dla wielu osób z pokolenia Z kluczowe jest nie tyle formułowanie nowych przywilejów, co egzekwowanie standardów i praw już zapisanych w obowiązujących regulacjach.
„>>Epidemia<< w Polsce tak zwanych umów śmieciowych to są przede wszystkim czasy (…) poprzedniego pokolenia. Teraz my wchodzimy na rynek pracy i żądamy nie jakichś wygórowanych i wymyślonych przez nas praw. My przede wszystkim walczymy o nasze prawa wynikające z już istniejącego (…) kodeksu pracy” – podkreślał student Uniwersytetu Rzeszowskiego.
„Przede wszystkim chciałbym zwrócić uwagę na to, że jesteśmy pokoleniem, które nie ma kompleksów względem Zachodu. (…) Myślę, że tę wartość (brak kompleksów – red.) możemy przenieść na osoby, które są od nas starsze” – mówił student SGH.
Ekspertki odnosiły się do przedstawionych przez studentów obserwacji, zwracając uwagę na przesunięcie priorytetów młodego pokolenia w stronę jakości życia, dobrostanu i realizacji własnych wartości, ale też na nowe obciążenia psychologiczne i społeczne, z którymi wiąże się codzienne funkcjonowanie w świecie stałej obecności online. Poruszony został również wątek dotyczący środowiska naturalnego i jego ochrony. W mediach społecznościowych można zaobserwować, że jest to wyróżniający się trend w generacji Z, ale pytanie brzmi, czy za proekologicznymi hasłami idą realne działania?
„Mam wrażenie, że wartości są dla was ważniejsze niż cel, który sobie stawiacie i po trupach staracie się do niego dążyć, co było typowe dla pokolenia milenialsów (…). Nie zatrudnicie się w firmie, która jest niezgodna z waszym systemem wartości (…). Dostrzegam już rewolucję – dążenie do realizacji własnych wartości, do balansu, o którym tutaj mówimy (…), te wartości są inne od tych, które były kiedyś. Naprawdę duży plus za dostrzeżenie, że jesteście pierwszym pokoleniem, które nie ma kompleksów” – zaznaczyła dr Wąsowicz-Zaborek.
„Generacja Z to pokolenie, które będzie zmieniało rynek pracy, wspomnieliśmy o work-life balance. To pokolenie, które dba o jakość życia, dobrostan, doświadcza lęku przed odłączeniem (od internetu – red.) (…), ma świadomość problemów związanych ze środowiskiem, ale nieco mniej podejmuje różnych działań niż pokolenia starsze, co pokazują badania” – mówiła prof. Szluz.
Debata w Rzeszowie pokazała, że pokolenie Z nie jest jednorodne: obok potrzeby zmiany i sprawczości pojawia się także doświadczenie przeciążenia oraz presja związana z tempem współczesnego świata. Wspólnym mianownikiem pozostaje jednak silniejsze akcentowanie jakości życia i dobrostanu oraz bardziej świadome podejście do wyznaczania granic.
Kolejna debata w ramach cyklu „Polska. Co dalej?” odbędzie się 31 maja br. w Chorzowie.
Polska. Co dalej? Oglądaj na TVP VOD
Jakub Kozikowski, student SGH
FOT. Katarzyna Kosińska, SGH
