Czy wolność w internecie powinna mieć granice? Jak reagować na groźby, hejt i dezinformację w sieci? Jakich regulacji potrzeba, by wszyscy użytkownicy internetu czuli się bezpiecznie? Na te i wiele innych pytań poszukiwali odpowiedzi uczestnicy pierwszego odcinka nowego sezonu debat „Polska. Co dalej?”, realizowanych przez Szkołę Główną Handlową w Warszawie we współpracy z Telewizją Polską. Debata poświęcona bezpieczeństwu w sieci odbyła się 25 października br.
Kwestia czy użytkownicy internetu są władni zapewnić sami sobie bezpieczeństwo przy korzystaniu z jego zasobów i narzędzi podzieliła dyskutantów, stając się pierwszą osią sporu między uczestnikami debaty. Zwrócono w niej uwagę na fakt, że przeciętny użytkownik internetu może z łatwością odizolować się od wszelkich zagrożeń dzięki oprogramowaniu. Wątpliwości co do tego miała jedna z uczestniczek, która podała przykład niedawnego wycieku danych medycznych, podkreślając, że w tej sferze wciąż brakuje odpowiednich zabezpieczeń.
Debata szybko zeszła na temat wolności dyskusji w internecie oraz obaw związanych z doświadczaniem hejtu. Uczestnicy wskazali, że obecnie za pomocą funkcji wbudowanych w platformy społecznościowe można bronić się przed negatywnymi komentarzami, za którymi najczęściej stoją tzw. trolle. Zaznaczono również, że za promowanie lub ograniczanie treści odpowiadają algorytmy, co w pewnych sytuacjach może ograniczać swobodę ekspresji i utrudniać udział w internetowych dyskusjach.
Media społecznościowe, a może już antyspołecznościowe? Jedna z uczestniczek zauważyła zmianę, jaka zaszła po pandemii COVID-19, kiedy mniej osób aktywnie udzielało się w mediach społecznościowych i tworzyło własne treści. Podkreślono, że obecnie platformy te przypominają bardziej narzędzie służące reklamodawcom, napędzają polaryzację i – przez wspomniane algorytmy – prowadzą do uzależnień, co budzi realne obawy wśród młodych ludzi.
Kto ponosi odpowiedzialność za negatywne skutki korzystania z mediów społecznościowych – wielkie korporacje technologiczne czy my sami? Zdania uczestników debaty były podzielone. Opinia zasiadających w loży eksperckiej dr Magdaleny Maruchy-Jaworskiej z Zakładu Regulacji Przedsiębiorstw SGH oraz kierownika Zespołu Analiz Strategicznych dla Cyberprzestrzeni i Cyberbezpieczeństwa w NASK-PIB, dr. Marka Troszyńskiego, była bardziej wyważona. Dr Marucha-Jaworska wskazała, że za negatywne konsekwencje aktywności w SoMe odpowiedzialność ponoszą zarówno użytkownicy, jak i firmy technologiczne. Podkreśliła przy tym, że podmioty te nie są równe, dlatego potrzebny jest nadzór nad tworzonymi przez indywidualnych użytkowników i firmy technologiczne treściami. Dr Marek Troszyński zaznaczył z kolei, że internet stał się naszą nową rzeczywistością, a pytanie o poczucie bezpieczeństwa w sieci jest de facto pytaniem o bezpieczeństwo we współczesnym świecie. Odniósł się także do zmiany celów platform społecznościowych – obecnie służą one zarabianiu pieniędzy na danych dotyczących naszych zachowań i emocji, które łatwo w sieci śledzić.
W trakcie debaty rozmawiano również o regulacjach, które mogłyby zwiększyć ochronę użytkowników w sieci. Uczestnicy proponowali wprowadzenie ograniczeń wiekowych w dostępie do mediów społecznościowych, a także utworzenie niezależnej, międzynarodowej organizacji pozarządowej. Ich zdaniem, podobnie jak i w opinii ekspertów, same przepisy jednak nie wystarczą – kluczowa jest edukacja cyfrowa obywateli.
FOT. Piotr Potapowicz, SGH