Rok po misji IGNIS

W SGH zrodziła się  również idea stworzenia Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego jako wspólnej inicjatywy polskich uczelni, będącej wyrazem dostrzegania rosnącego znaczenia technologii kosmicznych w rozwoju gospodarki, budowie bezpieczeństwa i odporności państwa na sytuacje kryzysowe. 

Dostrzegamy też rolę technologii kosmicznych w funkcjonowaniu nowoczesnego społeczeństwa, zrównoważonego rozwoju oraz potrzebę kształtowania kompetencji przyszłości. SGH włączyła się też w proces tworzenia trwałych relacji pomiędzy środowiskiem akademickim, nauką a administracją publiczną i przemysłem, uznając potrzebę rozwoju krajowego ekosystemu kosmicznego opartego na interdyscyplinarnym, zintegrowanym modelu funkcjonowania. Od 2022 r. nasza uczelnia jest aktywnym członkiem Akademickiej Sieci Kosmicznej. W maju 2024 r. SGH podpisała porozumienie o współpracy z Polską Agencją Kosmiczną (POLSA). Współpracujemy także ze Związkiem Pracodawców Sektora Kosmicznego. Na uczelni działają koła naukowe: SKN Biznesu Lotniczego i Kosmicznego oraz Koło Naukowe Transportu i Mobilności, skupiające pasjonatów kosmosu. SGH ma swoich przedstawicieli w lokalnym komitecie LOC Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego IAC 2027 Poznań. Studenci z tych kół złożyli także akces udziału w pracach tego komitetu. W SGH tworzymy warunki dla powstawania nowych idei, wiedzy, kompetencji i relacji partnerskich, które wspierają rozwój sektora kosmicznego. Realizujemy cyklicznie projekt „Rozmowy o kosmosie”, podczas którego gościmy ekspertów sektora kosmicznego, często absolwentów naszej uczelni. Kształcimy także kadry ekonomiczno-zarządcze, które wspierają procesy komercjalizacji technologii kosmicznych zarówno na poziomie studiów licencjackich i magisterskich, jak i w Szkole Doktorskiej SGH. Mamy też aktualnie ofertę studiów podyplomowych: zarządzanie przestrzenią kosmiczną w nowej gospodarce. 

Sławosz Uznański-Wiśniewski i Elżbieta Marciszewska

W pierwszą rocznicę startu polskiego astronauty na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), w ramach misji technologiczno-naukowej IGNIS, w SGH odbyła się konferencja naukowa „Ekosystem kosmiczny rok po misji IGNIS” (25 czerwca 2026 r.), w której uczestniczył dr h.c. inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski. Była to jedyna tego dnia rocznicowa uroczystość z udziałem naszego astronauty. Podczas konferencji odbył się panel ekspercki pt. „Misja IGNIS jako akcelerator polskiego sektora kosmicznego” z udziałem dr. Uznańskiego-Wiśniewskiego, dr Aleksandry Bukały (PIAP Space, byłej szefowej misji IGNIS), Piotra Zabadały z Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz dr Agnieszki Skorupy (Uniwersytet Śląski i LunAres Research Station). W dyskusji prowadzonej przez Macieja Myśliwca uczestnicy podsumowali doświadczenia zdobyte podczas przygotowania i realizacji pierwszej polskiej misji technologiczno-naukowej na ISS oraz zastanawiali się nad jej długofalowym wpływem na rozwój krajowego sektora kosmicznego. Dr Uznański-Wiśniewski podkreślał, że sukces misji był efektem pracy ogromnego, międzynarodowego zespołu. Zwrócił uwagę, że choć astronauta jest najbardziej rozpoznawalną twarzą przedsięwzięcia, za jego powodzeniem stoją setki naukowców, inżynierów, specjalistów administracji, ekspertów komunikacji i partnerów przemysłowych współpracujących przez wiele miesięcy.

Dr Bukała mówiła o wyzwaniach związanych z zarządzaniem misją, wskazując przede wszystkim na konieczność dużej elastyczności we współpracy z partnerami z Polski, Europy, Stanów Zjednoczonych oraz Indii. Praca w różnych strefach czasowych, zmieniające się harmonogramy oraz konieczność szybkiego reagowania na nowe okoliczności wymagały sprawnej koordynacji i wzajemnego zaufania. Piotr Zabadała zwrócił uwagę, że równie wymagający był wymiar instytucjonalny przedsięwzięcia. Przygotowanie misji oznaczało wielomiesięczną współpracę administracji, instytucji naukowych i przemysłu, często wykraczającą poza standardowe ramy pracy i wymagającą pełnego zaangażowania. Dr Skorupa przedstawiła zaś pierwsze rezultaty eksperymentów naukowych realizowanych podczas misji IGNIS. Wskazała, że badania dotyczące promieniowania kosmicznego oraz funkcjonowania człowieka w warunkach izolacji i podwyższonego stresu znajdują już zastosowanie w medycynie, lotnictwie i sektorze obronnym. Zwróciła również uwagę na wyraźny wzrost zainteresowania młodych ludzi naukami ścisłymi, technologią i inżynierią. 

Wspólnym wnioskiem wszystkich panelistów było przekonanie, że najważniejszym efektem misji IGNIS okazało się trwałe zintegrowanie polskiego sektora kosmicznego oraz zbudowanie nowych relacji pomiędzy nauką, administracją publiczną i przemysłem, które będą fundamentem kolejnych ambitnych przedsięwzięć.
Podczas konferencji naukowej osobom związanym z misją IGNIS wręczono memorabilia. Otrzymali je:

• Marta Bilicz-Balcer, Ex POLSA, obecnie PIAP Space;
• Andrzej Piątkowski, Ex POLSA, obecnie WAT;
• Agnieszka Gapys, Ex POLSA, obecnie Eyecore;
• prof. Grzegorz Wrochna, Ex POLSA, obecnie Creotech;
• Ewa Zysnarska, POLSA;
• Andrzej Guzowski, MRiT;
• Piotr Zabadała, MRiT;
• Hubert Zieliński, Ex MRiT, obecnie zastępca burmistrza dzielnicy Wesoła m.st. Warszawy ds. inwestycji; 
• Magdalena Frańczak, Ex POLSA, obecnie PIAP Space;
• Anna Bukiewicz-Szul, POLSA;
• Katarzyna Lis, Ex POLSA, obecnie Thorium;
• Aleksandra Bukała, Ex POLSA, obecnie PIAP Space.

O MIĘDZYUCZELNIANYM CENTRUM EKOSYSTEMU KOSMICZNEGO

List intencyjny podpisali od lewej: rektor AWF Warszawa prof. dr hab. Bartosz Molik; prorektor ds. kształcenia AGH prof. dr hab. inż. Krzysztof Mendrok; rektor UJ prof. dr hab. Piotr Jedynak; rektor SGH dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH; rektor PŁ prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik 

Celem powołania Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego będzie w szczególności integracja uczelni wyższych, jednostek naukowych, instytutów badawczych, administracji publicznej oraz podmiotów sektora kosmicznego. W Międzyuczelnianym Centrum Ekosystemu Kosmicznego będą rozwijane wspólne projekty badawcze, edukacyjne i wdrożeniowe i tworzone będą nowoczesne programy kształcenia odpowiadające potrzebom rynku sektora kosmicznego. Zadaniem Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego ma być wspieranie udziału polskich instytucji w eksperymentach badawczych, lotach eksperymentalnych oraz przyszłych misjach kosmicznych, a także promocja osiągnięć polskiego sektora kosmicznego i budowanie świadomości społecznej dotyczącej znaczenia eksploracji kosmosu.

„Minął rok od mojego startu na ISS, ale misja IGNIS była od początku czymś znacznie większym niż tylko sam lot w kosmos. Jej celem było stworzenie impulsu dla rozwoju polskiej nauki, technologii i edukacji. Cieszę się, że w rocznicę tego wydarzenia możemy świętować właśnie w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie – uczelni, która wyróżniła mnie tytułem doktora honoris causa. SGH odgrywa aktywną rolę w budowaniu dialogu pomiędzy światem nauki, biznesu i innowacji. Wierzę, że doświadczenia zdobyte dzięki misji IGNIS będą procentować przez wiele kolejnych lat, inspirując nowe projekty, współpracę międzynarodową oraz kolejne pokolenia, które będą rozwijać polski sektor kosmiczny”. 
Sławosz Uznański-Wiśniewski

„Misja IGNIS pokazała, że Polska posiada kompetencje, ambicje i potencjał, aby aktywnie współtworzyć przyszłość europejskiego sektora kosmicznego. Stoimy przed szansą wykorzystania doświadczeń zdobytych podczas tej historycznej misji do budowy trwałego ekosystemu łączącego naukę, edukację, administrację rządową i przemysł. Jako uczelnia ekonomiczna i biznesowa chcemy być miejscem, w którym rodzą się nowe idee, kompetencje i partnerstwa wspierające rozwój polskich technologii kosmicznych i kolejnych pokoleń ekspertów”. 
rektor PŁ Krzysztof Joźwik

„Podpisanie porozumienia przez pięć uczelni pokazuje, że rozwój sektora kosmicznego wymaga współdziałania ponad instytucjonalnymi granicami. Politechnika Łódzka od lat angażuje się w projekty badawcze związane z technologiami kosmicznymi. Prowadzi prace nad zabezpieczeniami dla Wielkiego Zderzacza Hadronów w CERN i bierze udział w budowie „sztucznego słońca” (ITER) we Francji. W ESA rozwija karierę pięciu absolwentów naszej uczelni. Jest wśród nich dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski, który trwale zapisał się na kartach historii badań i eksploracji kosmosu”. 
rektor PŁ Krzysztof Jóźwik

„Powstanie Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego jest doskonałą szansą dla uczelni do jeszcze większego zaangażowania w rozwój technologii kosmicznych. Kluczowa jest rola grupy ośrodków naukowych, które łącząc swoje potencjały poszerzą interdyscyplinarny obszar badawczy sfery związanej z kosmosem. Ten projekt jest ważnym krokiem do wzmocnienia udziału Polski w międzynarodowych misjach kosmicznych i cieszymy się, że możemy być częścią tego procesu. Uniwersytet Jagielloński już prowadzi badania kosmiczne, realizując m.in. prestiżowy projekt ERC związany z przygotowaniem misji HYADES. Teleskop wystrzelony na orbitę ma pomóc w rozpoznaniu pochodzenia wody na ziemi”.
rektor UJ Piotr Jedynak

„Budowa silnego polskiego sektora kosmicznego wymaga współpracy wielu środowisk, w tym nauki, biznesu i administracji. Dlatego z satysfakcją przystępujemy do inicjatywy utworzenia Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego. AGH wnosi do tego przedsięwzięcia wieloletnie doświadczenie zdobywane zarówno w ramach międzynarodowej współpracy w sojuszu UNIVERSEH (Europejski Uniwersytet Kosmiczny dla Ziemi i Ludzkości), jak i poprzez działalność pierwszego w Polsce Wydziału Technologii Kosmicznych, który działa w AGH od zeszłego roku. Jestem przekonany, że nasze kompetencje naukowe, dydaktyczne i projektowe będą cennym wsparciem dla rozwoju Centrum oraz całego krajowego ekosystemu technologii kosmicznych”. 
prorektor ds. kształcenia w AGH Krzysztof Mendrok

„Powstanie Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego to dowód, że polskie uczelnie potrafią łączyć wiedzę, doświadczenie i ambicje w realizacji projektów o strategicznym znaczeniu dla przyszłości kraju. Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, od przygotowań do lotu Mirosława Hermaszewskiego po wsparcie misji IGNIS, aktywnie uczestniczy w rozwoju polskiej obecności w kosmosie. Wierzymy, że interdyscyplinarna współpraca środowiska akademickiego pozwoli stworzyć innowacyjne rozwiązania i systemowe działania, które będą wspierać eksplorację kosmosu oraz budować silną pozycję Polski w sektorze kosmicznym”. 
rektor AWF Warszawa Bartosz Molik 

PROF. DR HAB. ELŻBIETA MARCISZEWSKA, pełnomocnik rektora ds. Akademickiej Sieci Kosmicznej 
MACIEJ MYŚLIWIEC, dyrektor Centrum Ekosystemu Kosmicznego SGH
KAROLINA CYGONEK, redaktor naczelna Gazety SGH
 

Zdjęcie główne: W panelu eksperckim pt. „Misja IGNIS jako akcelerator polskiego sektora kosmicznego” rozmawiali m.in. Maciej Myśliwiec, dr Aleksandra Bukała – PIAP Space, była szefowa misji IGNIS, i dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski, polski astronauta projektowy ESA

Fot. Piotr Potapowicz, SGH