Międzynarodowe seminarium naukowe RID „Financial Geography and the Spatial Structure of Contemporary Finance”

Wydarzenie otworzyła prorektor SGH i kierownik Katedry Geografii Ekonomicznej dr hab. Dorota Niedziółka, prof. SGH, która podkreśliła znaczenie badań łączących geografię ekonomiczną, finanse, rozwój regionalny i współczesne wyzwania społeczno-gospodarcze.

Pierwszy panel rozpoczął dr Paweł Węgrzyn, który w wystąpieniu „From Finance to Space. An Introduction to Financial Geography” przedstawił główne założenia geografii finansów. Punktem wyjścia była teza, że finanse nie funkcjonują w abstrakcyjnej, pozbawionej przestrzeni rzeczywistości, lecz są silnie zakorzenione w miejscach, sieciach, instytucjach i relacjach terytorialnych. Następnie prof. Stefanos Ioannou z Oxford Brookes Business School zaprezentował badanie dotyczące finansowania małych przedsiębiorstw na szkockich wyspach. Jego referat pokazał, że peryferyjność nie jest kategorią jednorodną, a fizyczna bliskość oraz dostęp do miękkich informacji nadal mają znaczenie dla relacji kredytowych. Prof. Silvia Grandi z Uniwersytetu Bolońskiego omówiła rolę włoskich kas oszczędnościowych i fundacji bankowych w kontekście zrównoważonych finansów i rozwoju terytorialnego, z kolei dr Tamara Zambiasi z Uniwersytet w Sao Paulo przedstawiła analizę finansjalizacji sektora wodnego w Brazylii. Pokazała, w jaki sposób infrastruktura publiczna może być stopniowo przekształcana w aktywa finansowe, a także, że prywatyzacja często nie rozpoczyna, lecz raczej konsoliduje wcześniejsze procesy finansjalizacji.

Poprzedzając drugi panel, prof. Silvia Grandi – występując również jako przedstawicielka globalnej sieci Global Network on Financial Geogaphy (FinGeo) – przedstawiła działalność środowiska FinGeo i możliwości włączenia się w międzynarodową współpracę badawczą. Drugi panel rozszerzył dyskusję o kolejne obszary badań. Dr Maciej Gurbała z SGH omówił finansjalizację w rolnictwie. Swisa Pongpech z Uniwersytetu Oksfordzkiego przedstawiła problem praktyk bankowych wobec dekarbonizacji małych i średnich przedsiębiorstw w Azji Południowo-Wschodniej, natomiast prof. Nakul Gupta z Management Development Institute w Gurgaon zaprezentował referat dotyczący wykorzystania danych radarowych SAR oraz modeli geofundacyjnych do oceny ryzyka kredytowego na poziomie miejskim. Jego wystąpienie pokazało, że dane satelitarne mogą stać się narzędziem monitorowania ryzyka kredytowego na rynkach wschodzących. Panel zamknął prof. Łukasz Kurowski, który przedstawił geograficzną perspektywę ryzyka klimatycznego i stabilności finansowej.

Kluczowym elementem seminarium był wykład prof. Dariusza Wójcika z National University of Singapore pt. „Atlas of Finance: Mapping the Global Story of Money”.  Zwracał szczególną uwagę na to, że mapa w geografii finansów nie jest jedynie ilustracją, lecz metodą badawczą, narzędziem interpretacji i sposobem ujawniania relacji, które w tradycyjnych analizach finansowych pozostają często niewidoczne. Prof. Wójcik rozpoczął od podkreślenia, że klasyczne definicje finansów zbyt często abstrahują od przestrzeni, środowiska, władzy i relacji społecznych. Wykład był formą opowieści o pieniądzu jako zjawisku historycznym, społecznym i geograficznym. Prelegent, na przykładach map historycznych i współczesnych, obejmujących m.in. początki pieniądza, globalizację finansową, kryzysy bankowe, centra technologiczne i finansowe oraz nowe instrumenty zrównoważonego finansowania, pokazał, że historia finansów jest także historią przestrzeni.

Jednym z najważniejszych wniosków było stwierdzenie, że przestrzeń nie jest jedynie tłem dla finansów. Przeciwnie, lokalizacja, odległość, granice i zróżnicowanie terytorialne aktywnie kształtują funkcjonowanie systemu finansowego. Seminarium pokazało także, że geografia finansów może być szczególnie użyteczna w analizie współczesnych obszarów badawczych, w tym finansjalizacji, ryzyka kredytowego, rozwoju regionalnego, stabilności finansowej oraz nierówności przestrzennych.

Seminarium zostało zorganizowane przez dr. Pawła Węgrzyna z Katedry Geografii Ekonomicznej i sfinansowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w ramach Regionalnej Inicjatywy Doskonałości (RID).