W tegorocznej edycji badania Gmina na 5! wyróżniono najlepsze gminy pod względem obsługi inwestorów oraz ukazania unikatowych rozwiązań dla interesariuszy. W edycji 2025/2026 rankingu tytuł Gminy na 5! uzyskało 55 gmin, tak więc nastąpił wzrost o jedną gminę względem okresu ubiegłego.
Tytuł Złotej Gminy na 5! otrzymały w tym roku: Warszawa Bielany, Czerwonak, Człuchów, Godów, Kraków, Łomża, Warszawa Ochota*, Racibórz, Rybnik, Rydułtowy, Sochaczew, Stalowa Wola, Świnoujście, Tychy, Warszawa Wawer, Warszawa Wesoła, Warszawa Żoliborz. Jest to w sumie 17 Złotych Gmin na 5! – o dwie więcej w stosunku do roku poprzedniego.
Z kolei wyróżnienie Gmina na 5! przyznano w tym roku 7,6% z badanych gmin. Badanie przeprowadził kierowany przez dr hab. Joannę Żukowską, prof. SGH, Zakład Przedsiębiorczości i Otoczenia Biznesu SGH i Studenckie Koło Naukowe Akceleracji pod opieką naukową dr. hab. Pawła Bartoszczuka, prof. SGH. Wyniki badania zaprezentowano 22 maja 2026 r. podczas Forum Gmin na 5! Konferencja przyczyniła się do upowszechnienia dobrych praktyk samorządu terytorialnego w zakresie przygotowania informacji publicznej dla przedsiębiorców. Ponadto służyła wymianie doświadczeń związanych z prowadzeniem badań naukowych dotyczących tworzenia warunków do rozwoju przedsiębiorczości w polskich gminach.
Forum Gmin na 5! zostało objęte honorowym patronatem rektora i prof. SGH dr. hab. Piotra Wachowiaka, który otwierając konferencję, podkreślił wagę wydarzenia i przywołał własne doświadczenia jako samorządowca. Dziekan Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie dr hab. Gabriel Główka, prof. SGH, podkreślił ogromne znaczenie gmin dla funkcjonowania całej gospodarki, wskazał na wagę współpracy z samorządem i pogratulował nagrodzonym. Ze swojej strony dyrektorka Instytutu Przedsiębiorstwa SGH prof. dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska, inicjatorka idei forum, zwróciła uwagę na konieczność współpracy uczelni z administracją publiczną i samorządową, doceniła aktywność studentów SKN Akceleracji w przeprowadzaniu badań, a następnie online poprowadziła ceremonię wręczenia dyplomów laureatom.
W kolejnej sesji konferencji mgr Paweł Kasprowicz oraz prof. Bartoszczuk, przy udziale Marka Szymańskiego i Michała Oracza z SKN Akceleracji, przedstawili wyniki badań. W tegorocznej edycji wydarzenia szczególną popularnością i uznaniem cieszyły się praktyki samorządów związane z bezpieczeństwem, Zielonym Ładem, obronnością, a ponadto przyspieszoną transformacją cyfrową, chatbotem oraz informacją przestrzenną. W panelach dyskusyjnych poświęconych wyróżnionym w rankingu gminom prelegenci poruszyli kluczowe aspekty obsługi inwestorów, cyfryzacji oraz budowania lokalnej konkurencyjności. Mirosław Odziemczyk z Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu (PAIH) podkreślił, że kluczowym narzędziem wsparcia gmin pozostaje Generator Ofert Inwestycyjnych PAIH, natomiast badanie Gmina na 5! stanowi monitoring działań operacyjnych samorządów.
Badania prowadzone w SGH wykazały wyraźny wzrost responsywności urzędów na zapytania w języku angielskim, wykazując jednocześnie rozbieżność priorytetów między biznesem a samorządem, ponieważ przedsiębiorców najbardziej interesują usługi transakcyjne, sprawna komunikacja elektroniczna, dostęp do interaktywnych portali oraz czynniki kształtujące dostęp do czynników produkcji. Co istotne, w dobie cyfryzacji małe miasta przestają różnić się od dużych pod względem konkurencyjności lokalizacyjnej i ze względu na zmianę charakteru świadczenia usług stają się coraz częstszym celem relokacji dużych firm. Swoimi doświadczeniami podzieliła się Małgorzata Przybylska, naczelnik Wydziału Rozwoju i Funduszy Zewnętrznych (RF), która w imieniu burmistrza Sochaczewa podziękowała za wyróżnienie i podkreśliła wsparcie dla inwestorów oraz mieszkańców, wykorzystując strategiczne położenie między Łodzią a Warszawą. Sochaczew sukcesywnie zasila Generator Ofert Inwestycyjnych PAIH danymi o terenach, skraca czas postępowań administracyjnych, a także buduje lokalną tożsamość poprzez program „Miejska strefa dla mieszkańca”. Urząd organizuje szkolenia, prowadzi specjalne zakładki dla biznesu z informacjami o funduszach zewnętrznych, montaż wpłatomatu dla klientów, traktując wyróżnienie jako początek cyfrowej transformacji i podnoszenia kompetencji kadr.
Dawid Strupowski, pełnomocnik prezydenta miasta ds. obsługi inwestora w Rybniku, przedstawił oferowane wsparcie dla inwestora, profilu w serwisie LinkedIn, Systemie Informacji Przestrzennej oraz miejskim Geoportalu. Zgodnie z kierunkami nadanymi przez prezydenta Rybnika rozwija zaawansowane mapowanie 3D, co służy do zarządzania opłatami drogowymi, a niezależnie od cyfryzacji miasto dokonało modelowej rekultywacji dawnych hałd, wykorzystując pozyskany z nich materiał jako podbudowę pod nową drogę.
Ryszard Knec ze Świnoujścia omówił sukcesy transgranicznego projektu Interreg, w ramach którego stworzono znakomicie funkcjonującą polsko-niemiecką sieć biur obsługi inwestorów, a także usprawniono komunikację, gdzie przez nowy tunel pod Świną przejeżdża 12,5 mln pojazdów rocznie. Świnoujście dokonało aktualizacji strategii rozwoju do 2050 r., wyznaczając nową strefę aktywności gospodarczej opartą na zielonej gospodarce i wykluczającą uciążliwą produkcję z uwagi na uzdrowiskowy charakter miasta, którego rozwój opiera się na trzech filarach, czyli turystyce, mieszkalnictwie oraz strefie green, przy jednoczesnym dbaniu o kapitał społeczny i specyficzną strukturę demograficzną związaną z osiedlaniem się osób starszych. Przedstawiciel Świnoujścia zauważył, że mimo ogromnych nakładów na cyfryzację najważniejsza pozostaje fizyczna dostępność, bezpośredni kontakt i szybka reakcja urzędu.
Justyna Merwa zaprezentowała dzielnicę Wawer jako najbardziej zieloną część Warszawy, która intensywnie inwestuje w rekreację, turystykę, obiekty sportowe oraz budowę Centrum Aktywności Międzypokoleniowej, rozwijając równolegle inteligentne e-usługi m.st. Warszawy, takie jak wirtualny asystent, z wyraźnym zastrzeżeniem, że nowoczesne technologie stanowią jedynie wsparcie.
Urszula Stupałkowska podziękowała za wyróżnienie i wskazała, że jako mała gmina obważankowa, charakteryzująca się specyficznym mikroklimatem i dużym potencjałem turystycznym, dokłada starań, by przyciągać inwestorów. W kwestii cyberbezpieczeństwa zauważyła, że choć małe samorządy z pozoru nie wydają się atrakcyjnym celem, to zewnętrzne próby ataków regularnie weryfikują szczelność ich systemów.
Sabina Chromik omówiła sytuację gminy Rydułtowy, gdzie e-usługi publiczne są szeroko dostępne na stronie miasta oraz w mediach społecznościowych, jednak urząd celowo podtrzymuje tradycyjne kanały komunikacji, nie chcąc zastępować relacji człowiek–człowiek technologią, dbając równocześnie o cyberbezpieczeństwo poprzez zakup nowych urządzeń ochronnych, bezpiecznych serwerów, oprogramowania oraz utworzenie zapasowej serwerowni.
Profesor Wiesława Lizińska podziękowała za zaproszenie, wyrażając dumę z obecności trzech miast z województwa warmińsko-mazurskiego, konkludując, że przed samorządami stoi mnóstwo zadań, których postępująca cyfryzacja nie zmniejsza. W podsumowaniu debaty podkreślono, że transparentność i intuicyjność stron internetowych urzędów ma kluczowe znaczenie, same technologie nie zredukują obciążeń administracyjnych bez likwidacji lokalnej luki kompetencyjnej wśród urzędników, co w obliczu nowych, kosztownych wyzwań finansowych związanych z cyberbezpieczeństwem stawia przed jednostkami samorządu terytorialnego ogromne wymagania zarządcze.
DR HAB. PAWEŁ BARTOSZCZUK, prof. SGH, Zakład Przedsiębiorczości i Otoczenia Biznesu, Instytut Przedsiębiorstwa, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH
Projekt graficzny: Rzeczyobrazkowe
