Europa w czasach przełomu

kilka osób pozuje do zdjęcia na tle ścianki

Wrzesień to czas intensywnych naukowych spotkań podczas seminariów i kongresów. W tym roku to także okazja do spotkania w kręgu europeizmów na V Kongresie Europeistyki „Europa w czasach przełomu”, organizowanym w Poznaniu w dniach 16–18 września 2026 r. 

Kongres Europeistyki to niezwykle aktywny czas na uczestnictwo w debacie naukowej dotyczącej współczesnych procesów politycznych, społecznych i komunikacyjnych zachodzących w Europie i Unii Europejskiej, spotkanie z badaczami z ośrodków naukowych w całej Polsce. Forum miało również na celu wymianę doświadczeń naukowych i dydaktycznych, nawiązanie oraz rozwój kontaktów ze środowiskiem badaczy europeistyki, a także udział w dyskusji nad aktualnymi kierunkami badań dotyczących komunikowania politycznego, mediatyzacji, polaryzacji politycznej i procesów integracji europejskiej.

Panel „Prezydencja Polski w Radzie UE po raz drugi – kontekst, propozycje programowe, rezultaty, wyzwania”, był poświęcony analizie drugiej polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, sprawowanej w pierwszej połowie 2025 r. W dyskusji podejmowano zagadnienia dotyczące kontekstu międzynarodowego i europejskiego polskiej prezydencji, jej priorytetów oraz sposobów ich realizacji. Omawiano również rezultaty prezydencji oraz możliwości wykorzystania polskich doświadczeń przez kolejne państwa sprawujące przewodnictwo w Radzie UE. Szczególne znaczenie miała analiza prezydencji w kontekście zmieniającej się sytuacji geopolitycznej Europy, w tym wojny Rosji przeciwko Ukrainie, zmian w relacjach transatlantyckich oraz rosnącej roli Chin. Moderowanie panelu umożliwiło prowadzenie interdyscyplinarnej dyskusji nad funkcjonowaniem Polski w strukturach Unii Europejskiej oraz nad znaczeniem przewodnictwa w Radzie UE. 

Dwuczęściowy panel „Strategie upolityczniania i mediatyzacji migracji w kontekście polaryzacji politycznej w państwach Unii Europejskiej – wybrane przykłady, część I” – koncentrował się na relacjach pomiędzy sferą polityczną i medialną w kontekście problematyki migracyjnej oraz nasilającej się polaryzacji politycznej w państwach unijnych. Nawiązywał tematycznie do realizowanego grantu na współpracę polsko-francuską w ramach NAWA. Stąd też referaty przedstawiły m.in. osoby z zespołu projektowego: dr Kinga Torbicka z UW, Oksana Mitrafonowa z Uniwersytetu Lyon 3 oraz Ksenia Naranowicz (Naranovich) ze Szkoły Doktorskiej SGH. Przedmiotem dyskusji były m.in. strategie dyskursywne stosowane przez aktorów politycznych, sposoby konstruowania narracji dotyczących migracji oraz ich funkcjonowanie w przestrzeni medialnej. Szczególną uwagę poświęcono możliwości prowadzenia analiz porównawczych, m.in. na przykładzie Polski i Francji, a także analizie zmian w dyskursie politycznym i medialnym dotyczącym migracji od 2022 r. Dyskusja obejmowała problematykę politycznego i medialnego konstruowania kwestii migracyjnych, strategie komunikacyjne oraz ewolucję dyskursu dotyczącego migracji w państwach członkowskich UE. Analizowano również związki pomiędzy komunikowaniem politycznym, mediami i procesami polaryzacji społeczno-politycznej. Jestem szczególnie dumna z moich doktorantów Kseni Naranowicz i Adama Gajka, którzy na konferencji zaprezentowali część swoich badań.

Adam Gajek dodatkowo przedstawił referat „Europeizacja przez warunkowość? Deinstytucjonalizacja opieki długoterminowej w Polsce jako przykład europeizacji polityki publicznej". Artykuł, którego jestem współautorką, zostanie opublikowany wkrótce na łamach „Studiów z Polityki Publicznej”. 

Kongres to okazja do spotkań w ramach sekcji działających w Polskim Towarzystwie Studiów Europejskich. Sekcja „Polska w Unii Europejskiej”, którą kieruję wraz z Dr Małgorzatą Zakrzewską-Grunwald, absolwentką SGH, pracującą na Uniwersytecie Szczecińskim również przeprowadziła takie spotkanie. Warto podkreślić, że po raz pierwszy SGH jest reprezentowane we władzach Polskiego Towarzystwa Studiów Europejskich (PTSE). Decyzją Walnego Zgromadzenia została wybrana do nowego Zarządy PTSE jako członek Zarządu. Wyjazd przyczynił się do wymiany wiedzy i doświadczeń, rozwoju kontaktów naukowych oraz reprezentowania Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie w ogólnopolskim środowisku badaczy zajmujących się problematyką europejską.

dr hab. Małgorzata Molęda-Zdziech, prof. SGH, kierowniczka Katedry Studiów Politycznych, Instytut Studiów Międzynarodowych, Kolegium Ekonomiczno-Społeczne SGH