XVI Ogólnopolska Konferencja Naukowa z cyklu „Przedsiębiorstwo w globalnej gospodarce”
19 marca 2026 r. w SGH zagościli naukowcy z dziesięciu ośrodków akademickich z całego kraju wraz z przedstawicielami biznesu i administracji rządowej na XVI Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej z cyklu „Przedsiębiorstwo w globalnej gospodarce” na temat „Granice przedsiębiorstwa – granice konkurencji", organizowanej przez Instytut Rynków i Konkurencji, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH.
Rektor i prof. SGH dr hab. Piotr Wachowiak zainaugurował konferencję, podkreślając wagę jej tematu dla funkcjonowania przedsiębiorstw dążących do odniesienia sukcesu gospodarczego. Głos zabrali również dziekan KNoP dr hab. Gabriel Główka, prof. SGH, oraz dyrektor IRiK dr hab. Jerzy Pietrewicz, prof. SGH. Konferencję prowadził dr hab. Roman Sobiecki, prof. SGH.
Jak zaznaczano, z jednej strony przedsiębiorstwa funkcjonują w coraz bardziej turbulentnym i nieprzewidywalnym otoczeniu, z drugiej zaś same ulegają głębokiej transformacji. Rozwój technologii, rosnące znaczenie platform cyfrowych, zmiany regulacyjne czy napięcia geopolityczne sprawiają, że klasyczne definicje firmy i konkurencji tracą swoją jednoznaczność. Pojawia się więc pytanie: czym jest dziś przedsiębiorstwo i gdzie przebiegają jego granice?
Prof. dr hab. Marian Gorynia, prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, zwrócił uwagę, że granice przedsiębiorstwa coraz rzadziej wyznaczane są przez własność. Na znaczeniu zyskują: kontrola, kompetencje i przepływy wartości. Jednocześnie granice konkurencji kształtowane są nie tylko przez rynek, lecz także przez regulacje i rozwój technologii. Podkreślono konieczność szerszego spojrzenia na te zjawiska, uwzględniającego dobro wspólne oraz ograniczenia środowiskowe.
Dyskusje podczas pierwszej sesji „Granice przedsiębiorstwa”, moderowanej przez prodziekan KNoP dr hab. Małgorzatę Poniatowską-Jaksch, prof. SGH, ukazały odejście od tradycyjnego definiowania podmiotów gospodarczych poprzez strukturę ich własności. Wskazano, że współczesne firmy funkcjonują w ramach sieci powiązań, a ich granice wyznaczają związki relacyjne oraz zakresy kontroli i odpowiedzialności. Zwrócono uwagę, że granice te mają charakter dynamiczny i stanowią raczej przestrzeń interakcji niż wyraźną linię podziału, co zwiększa elastyczność, ale generuje nowe ryzyka dla funkcjonowania podmiotów na rynku.
Druga sesja „Granice konkurencji”, moderowana przez prof. Sobieckiego, poświęcona była zagadnieniom istoty konkurencji oraz czynników wyznaczających jej granice. Podkreślono rolę regulacji, które mogą zarówno wspierać, jak i ograniczać konkurencję, oraz trudności w egzekwowaniu prawa w praktyce gospodarczej. Istotnym wątkiem była cyfryzacja, która z jednej strony obniża bariery wejścia i sprzyja innowacjom, z drugiej zaś prowadzi do koncentracji rynku i wzmacnia pozycję największych podmiotów. Zwrócono także uwagę na zmiany modeli biznesowych i zacieranie granic między sektorami.
Trzecią sesję „Bezpieczeństwo żywnościowe i energetyczne jako krytyczne obszary konkurencji” moderował prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk. Prelegentki wskazywały na silne powiązania tych sektorów gospodarki oraz rosnącą konkurencję o zasoby między nimi. Wskazano na potrzebę lepszej koordynacji polityk publicznych. Bezpieczeństwo żywnościowe nie powinno być utożsamiane wyłącznie z samowystarczalnością, lecz raczej z umiejętnym zarządzaniem łańcuchami dostaw i dywersyfikacją źródeł. Podczas gdy w globalnej perspektywie ilość żywności jest wystarczająca, kluczowy problem stanowi jej dostępność.
Podsumowując dyskusje i wystąpienia w trakcie konferencji: obecnie, kluczowym wyzwaniem dla polskiej i światowej gospodarki pozostaje znalezienie równowagi między konkurencją, współpracą i odpowiedzialnością, co wymaga zarówno pogłębionych badań, jak i lepszej koordynacji polityk publicznych. W następstwie konferencji powstanie monografia.
dr Weronika Daniłowska, adiunkt w Zakładzie Analizy Rynków, Instytut Rynków i Konkurencji, KNoP SGH
