Think Tank #SGH dla ochrony zdrowia opracował raport pt. „Braki kadry lekarskiej – strategia działań w różnych horyzontach czasowych”. Wynika z niego, że niedobór kadry lekarskiej w Polsce ma obecnie charakter strukturalny oraz że problem ten jest powszechny, ale silnie skoncentrowany regionalnie i w związku z tym wymaga wielostronnego oddziaływania. Eksperci SGH opracowali strategie działań w krótkim, średnim i długim okresie.
Z kluczowych ustaleń raportu wynika, że wzrost wynagrodzeń nie zlikwiduje luki popytowo-podażowej. Według ekspertów najważniejsze czynniki mają wymiar demograficzny i epidemiologiczny, a niedobór ma realne skutki dla pacjentów. Popyt na pracę lekarzy będzie systematycznie rósł.
„Brak lekarzy dotyka pacjentów – to ograniczanie świadczeń, odkładanie zabiegów, opóźnienia w diagnostyce. To również większe obciążenie tych medyków, którzy pozostają w systemie. Największe braki dotyczą interny, anestezjologii, chirurgii ogólnej i radiologii. Terytorialnie to w większym stopniu problem szpitali powiatowych. To tam należy kierować proponowane działania i oceniać jakie mogą być tam skutki zmian” – mówi dr hab. Monika Raulinajtys-Grzybek, prof. SGH, jedna z autorek raportu i kierowniczka katedry Rachunkowości Menedżerskiej, Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH.
Samo zwiększanie wynagrodzeń i liczby studentów medycyny nie rozwiąże problemu niedoboru lekarzy w Polsce. Dlaczego? Eksperci tłumaczą to w najnowszym raporcie Think Tanku #SGH dla ochrony zdrowia.
Najważniejsze wnioski z raportu:
🔹 Ponad 40% czynnych zawodowo lekarzy ma co najmniej 55 lat, co zwiększa ryzyko pogłębienia luki pokoleniowej.
🔹 Efekty zwiększania limitów przyjęć na studia medyczne będą widoczne dopiero za kilka lat – w przypadku lekarzy specjalistów nawet za 9 lat.
🔹 79% dyrektorów szpitali ocenia problemy z zatrudnieniem lekarzy jako poważne lub bardzo poważne, a 89% dostrzega zagrożenie związane z zastępowalnością pokoleniową.
🔹 37% badanych placówek w ciągu ostatnich dwóch lat musiało zmienić zakres kontraktu z NFZ z powodu braków kadrowych.
🔹 Największe deficyty występują w województwach: warmińsko-mazurskim, świętokrzyskim, wielkopolskim, podkarpackim i kujawsko-pomorskim.
🔹 Istotna przestrzeń do poprawy znajduje się w organizacji pracy: ograniczeniu obciążeń administracyjnych, lepszej koordynacji opieki, wykorzystaniu technologii oraz wzmocnieniu roli POZ.
Raport pokazuje, że potrzebny jest pakiet skoordynowanych działań w różnych horyzontach czasowych – od szybkich zmian organizacyjnych i lepszego wykorzystania dostępnych zasobów, przez wspieranie zatrudnienia lekarzy z zagranicy i redukowanie różnic regionalnych, po długofalową reformę kształcenia oraz systemu specjalizacji.
Eksperci SGH opracowali spis rekomendacji w krótkim, średnim i długim okresie.
Rekomendacje krótkookresowe
- Priorytetowe wsparcie regionów o najwyższym nasileniu problemu braków kadrowych
- Interwencje w odniesieniu do świadczeń o najgorszej dostępności
- Zmiany w zapisach ustawy o minimalnym wynagrodzeniu
- Wypracowanie transparentnego systemu zachęt dla lekarzy spoza Polski
- Regionalny system uzupełniania braków kadrowych
- Odciążenie administracyjne lekarzy
- Poprawa jakości informacji o dostępności świadczeń
- Ujednolicenie stawek osiąganych przez ten sam personel za świadczenia koszykowe
- Określenie maksymalnego udziału kosztów pracy w całkowitej strukturze kosztów placówki medycznej jako mechanizmu sygnalizującego zasadność wdrożenia działań naprawczych
Rekomendacje średnioookresowe
- Reforma systemu specjalizacji i rezydentur ukierunkowana regionalnie i dziedzinowo
- Rozszerzenie kompetencji pozostałych zawodów medycznych
- Wypracowanie centralnych narzędzi wspierających gromadzenie informacji o stanie pacjenta
- Standaryzacja ścieżek klinicznych i integracja danych medycznych
- Usuwanie wąskich gardeł organizacyjnych poprzez wzmacnianie pozycji negocjacyjnej placówek medycznych
- Wzmocnienie podstawowej opieki zdrowotnej
- Powiązanie wynagrodzeń z dostępnością świadczeń w ujęciu regionalnym
Rekomendacje długoookresowe
- Redukcja nierówności dochodowych i regionalnych w systemie
- Polityka retencji i ograniczania emigracji
- Reforma mechanizmu wynagradzania świadczeniodawców
- Zrównoważenie struktury specjalizacji
- Utrzymanie jakości kształcenia przy rosnących limitach przyjęć
- Inwestycje w profilaktykę i wczesną diagnostykę jako instrument odciążania kadr
Poniżej zamieszczamy cały raport
