Uroczystość wręczenia dhc SGH profesorowi Janowi Wernerowi

Z propozycją nadania tytułu wystąpili następujący nauczyciele akademiccy: prof. dr hab. Michał Brzoza-Brzezina, prof. dr hab. Małgorzata Iwanicz-Drozdowska, prof. dr hab. Krzysztof Makarski i prof. dr hab. Mariusz Próchniak. Uchwała nr 182 Senatu SGH w sprawie nadania tytułu dhc SGH weszła w życie z dniem podjęcia, czyli 29 kwietnia 2026 r.

Ceremonia nadania tytułu dhc SGH, na którą przybyło wielu znamienitych gości – władz uczelni, wykładowców, studentów i doktorantów, absolwentów, a także pracowników administracyjnych – miała uroczystą oprawę. Na jej początku wybrzmiały hymn państwowy oraz „Oda do radości” – uznawana za hymn Unii Europejskiej, a także studencka pieśń hymniczna „Gaudeamus igitur” („Radujmy się więc”). Dyplom doktora honorowego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie wręczył rektor i prof. SGH dr hab. Piotr Wachowiak, a wcześniej jego treść odczytała dziekan Kolegium Analiz Ekonomicznych SGH dr hab. Beata Czarnacka-Chrobot, prof. SGH.  

„Przyjmuję to wyróżnienie z głęboką wdzięcznością i poczuciem zaszczytu. Jest coś szczególnego w otrzymaniu uznania w kraju ojczystym za pracę naukową prowadzoną w dużej mierze poza krajem. Choć moja kariera akademicka rozwijała się za granicą, zawsze byłem blisko związany z polskim środowiskiem akademickim i uważałem za przywilej, ale także za obywatelski obowiązek, przyczynianie się do jego rozwoju. Wspieranie utalentowanych studentów i młodych badaczy zainteresowanych ekonomią było dla mnie przez wszystkie te lata szczególnie ważne” – powiedział prof. Werner.

Podziękował swojemu mentorowi z Uniwersytetu Minnesoty i przyjacielowi profesorowi Leonidowi Hurwiczowi, który w 1994 r. otrzymał doktorat honoris causa SGH, a w 2007 r. Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii.

Samo wyróżnienie prof. Werner dedykował pamięci swego dziadka Wacława Szuriga – ekonomisty i absolwenta SGH, z którą przez całe życie pozostawał blisko związany, należał bowiem do jednego z pierwszych roczników absolwentów uczelni, ukończył studia w 1920 r., w początkowym okresie kształtowania się niepodległego państwa polskiego. 

„W późniejszych latach stał się cenionym komentatorem gospodarczym okresu międzywojennego, publikującym m.in. w >>Polsce Gospodarczej<<, zyskując uznanie szczególnie dzięki umiejętności jasnego i przystępnego wyjaśniania złożonych zagadnień ekonomicznych szerokiemu gronu odbiorców. Jedną z jego największych życiowych pasji była Organizacja Absolwentów SGH, której przez blisko 50 lat przewodniczył jako prezes. Jego zamiłowanie do wiedzy, zaangażowanie publiczne oraz trwałe przywiązanie do SGH miały na mnie głęboki wpływ już od najmłodszych lat. Dzisiejsze wyróżnienie dedykuję Jego pamięci” – powiedział prof. Werner.

Swój wykład rozpoczął od oceny rynku kapitałowego w Polsce:

„Rozwój Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie należy do ważnych instytucjonalnych osiągnięć polskiej transformacji gospodarczej. Giełda osiągnęła wiodącą pozycję w regionie, a jej kapitalizacja rynkowa znacząco przewyższa kapitalizację giełd w krajach sąsiednich, co odzwierciedla skalę i siłę polskiej gospodarki. Uważam jednak, że dalszy rozwój rynku kapitałowego pozostaje wciąż niedokończonym elementem tego sukcesu. Pomimo rosnącej dojrzałości instytucjonalnej i coraz większego stopnia zaawansowania rynku finansowego rynek akcji nadal odgrywa ograniczoną rolę w finansowaniu rozwoju przedsiębiorstw. W szczególności liczba ofert publicznych (IPO) pozostaje stosunkowo niewielka jak na gospodarkę o skali i dynamice Polski" – ocenił dhc SGH prof. Werner. 

Następnie skupił się na omówieniu baniek spekulacyjnych, w tym internetowych i związanych ze sztuczną inteligencją. Analiza przedstawiona w wykładzie pokazuje, w jaki sposób zmieniający się w czasie optymizm inwestorów prowadzi do handlu spekulacyjnego i może podtrzymywać odchylenia cen od wartości fundamentalnych.

„Doświadczenia związane z epizodem bańki internetowej dot-com oraz innymi historycznymi przypadkami sugerują, że różnice w oczekiwaniach inwestorów oraz w interpretacji informacji mogą prowadzić do gwałtownych wzrostów cen aktywów. W szerszym ujęciu wskazuje to, że bańki spekulacyjne mogą pojawiać się w sposób naturalny na rynkach, na których inwestorzy różnią się w swoich oczekiwaniach, a ograniczenia transakcyjne utrudniają pesymistom pełne uczestnictwo w rynku" – wskazał prof. Werner w wykładzie.

Cały wykład pt. „Bańki spekulacyjne na rynkach finansowych: teoria i przykłady” w całości ukaże się w letnim wydaniu Gazety SGH.

Laudację na cześć doktora honorowego wygłosił prof. dr hab. Krzysztof Makarski z SGH.

„Zebraliśmy się dzisiaj, aby uhonorować Profesora Jana Wernera tytułem doktora honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Jest to najwyższa godność akademicka, jaką może nadać uczelnia. Przysługuje ona osobom o wyjątkowych osiągnięciach naukowych, organizacyjnych i społecznych, a także tym, których działalność w sposób trwały wzmacnia wspólnotę akademicką. Profesor Jan Werner spełnia te kryteria w sposób szczególny. Jest uczonym światowej klasy, współtwórcą nowoczesnej teorii ekonomii finansowej, wybitnym nauczycielem akademickim, promotorem kolejnych pokoleń badaczy, a zarazem człowiekiem, który przez dziesięciolecia budował mosty między Polską a najlepszymi ośrodkami ekonomii na świecie” – powiedział prof. Makarski.

Jak zauważył w oparciu o recenzje przygotowane w postępowaniu o nadanie tytułu SGH, imponujący jest nie tylko zakres prac prof. Wernera, lecz także ich głębokość, trwałość oraz wpływ na sposób, w jaki ekonomiści myślą o rynkach finansowych, niepewności i równowadze gospodarczej.

„Nie sposób mówić o Profesorze Wernerze bez podkreślenia jego działalności dydaktycznej i mentorskiej. Wypromował ponad 20 doktorów, z których wielu pracuje dziś w czołowych uniwersytetach, bankach centralnych i instytucjach publicznych na całym świecie. Był dla nich nie tylko promotorem, lecz także przewodnikiem po akademickim świecie. Jego studenci i współpracownicy zawsze podkreślają kilka tych samych cech: intelektualną uczciwość, klarowność myślenia, wysokie wymagania i rzadko spotykaną życzliwość. W świecie nauki, który potrafi być wymagający i bezwzględny, Profesor Werner należy do tych osób, które pomagają innym rosnąć, nie tracąc nic z własnej wielkości” – wskazał prof. Makarski.

Zwrócił uwagę, że szczególne miejsce w życiorysie prof. Wernera zajmuje Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. „Związki Profesora Wernera z naszą uczelnią są długie, różnorodne i żywe. Prowadził tu wykłady, pracował z doktorantami, wspierał rozwój programów dydaktycznych i współorganizował konferencje naukowe. Był także zaangażowany we wspólne przedsięwzięcia University of Minnesota i SGH, służące rozwojowi edukacji ekonomicznej i menedżerskiej w Polsce. W 2022 r. SGH uhonorowała Profesora Jana Wernera tytułem Ambasadora SGH, a dzisiejsza uroczystość jest naturalnym rozwinięciem tej wieloletniej więzi” – dodał promotor postępowania.

Powołując się na jedną z recenzji, zwrócił uwagę, że w słowniku Jana Wernera miejsce szczególne zajmuje słowo „spróbujmy”, natomiast fraza „nie da się” po prostu nie istnieje. „W tym krótkim opisie zawiera się bardzo wiele. Jest w nim energia organizatora, odwaga intelektualna uczonego, cierpliwość nauczyciela i odpowiedzialność człowieka, który wie, że nauka rozwija się zarówno dzięki ideom, jak i dzięki zaufaniu, współpracy i gotowości do wspierania innych” – wskazał prof. Makarski.

„Dlatego mówiąc dziś o Profesorze Janie Wernerze, mówimy nie tylko o wybitnym teoretyku ekonomii. Mówimy również o twórcy środowiska, o mentorze, o opiekunie talentów, o ambasadorze polskiej ekonomii na świecie i zarazem ambasadorze światowej ekonomii w Polsce. Mówimy o człowieku, który łączy ścisłość matematycznego myślenia z głębokim rozumieniem instytucji i ludzi. O uczonym, który pokazuje, że najwyższej próby teoria nie oddala od rzeczywistości, lecz przeciwnie – pozwala lepiej ją rozumieć. O nauczycielu, który potrafi wymagania łączyć z życzliwością, a wielkość z prostotą – podsumował promotor. 

– Drogi Panie Profesorze, w imieniu społeczności Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie dziękuję za Pański dorobek naukowy, za wszystko, co wniósł Pan do teorii ekonomii i ekonomii finansowej, za wzorzec rzetelności badawczej, za kształcenie uczniów, za budowanie instytucji, za wspieranie polskich ekonomistów i za wieloletnią obecność w życiu naszej uczelni. Dziękujemy za mosty, które Pan budował między Warszawą, Minneapolis a wieloma innymi ośrodkami świata. Dziękujemy za to, że dla tak wielu osób był Pan nie tylko wielkim uczonym, lecz także kimś, kto w odpowiednim momencie podał rękę.

Jesteśmy dumni, że możemy uhonorować tak wybitnego ekonomistę, nauczyciela i mentora tytułem doktora honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Proszę przyjąć ten tytuł jako wyraz naszego najwyższego szacunku, wdzięczności i akademickiej wspólnoty”. 

Panu Profesorowi Janowi Wernerowi towarzyszyła małżonka Martyna, przyjaciele i znajomi.

Na zdjęciu od lewej prof. Łukasz Woźny (recenzent), prof. Krzysztof Makarski (promotor), prof. Jan Werner, rektor SGH Piotr Wachowiak, dr hab. Beata Czarnacka-Chrobot, prof. Joanna Tyrowicz (recenzentka), dr. hab. Ryszard Kokoszczyński (recenzent)

Jan Werner (ur. w 1955 r. w Warszawie) to wybitny ekonomista, specjalista w zakresie teorii ekonomii i finansów, profesor University of Minnesota w Minneapolis od 2001 r. Jego kariera łączy głęboką refleksję naukową z niezwykłym wpływem na środowisko akademickie w Polsce i na świecie. Autor przełomowych prac nad równowagą ogólną i rynkami finansowymi, współautor podręcznika Principles of Financial Economics, a także inspirujący mentor, który przez dekady wspierał rozwój całego pokolenia młodych ekonomistów. Od lat pozostaje blisko związany ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie, współpracując z nią w różnorodnych formach i budując trwałe mosty akademickie między Polską a Stanami Zjednoczonymi – napisano w uzasadnieniu wniosku o nadanie tytułu dhc SGH.

Ja Werner ukończył matematykę na Uniwersytecie Warszawskim (1979), a następnie uzyskał doktorat z ekonomii w ramach European Doctoral Program in Quantitative Economics w Universität Bonn (1985). W kolejnych latach był pracownikiem naukowym Polskiej Akademii Nauk oraz Universität Bonn, a od 1987 r. związał się z University of Minnesota, gdzie rozwijał swoją karierę naukową: od adiunkta, przez profesora nadzwyczajnego, po profesora zwyczajnego. Wykładał również gościnnie na czołowych uczelniach, m.in. Université Paris-Dauphine, Universitat Pompeu Fabra, Universität Bonn i European University Institute.

Do najważniejszych osiągnięć prof. Jana Wernera należą przełomowe prace nad równowagą w gospodarkach z niekompletnymi rynkami finansowymi („Journal of Economic Theory” 1985) oraz nad formalnym powiązaniem między brakiem arbitrażu a istnieniem rów¬nowagi konkurencyjnej („Econometrica” 1987). Rezultaty tych badań, publikowane w najbardziej prestiżowych czasopismach światowej ekonomii, trwale wpłynęły na rozwój teorii rynków finansowych w warunkach niepewności i ograniczeń. W ostatnich latach koncentruje się na problematyce heterogenicznych przekonań, niepewności typu Knighta oraz preferencji behawioralnych, wykorzystując m.in. użyteczność α-maxmin, oczekiwaną użyteczność Choqueta i teorię perspektywy.

FOT. Piotr Potapowicz, SGH