W dniach 15–16 czerwca 2026 r. w Toruniu odbył się XIV Kongres „Perły Samorządu”, organizowany przez „Dziennik Gazetę Prawną”. Tegoroczna edycja przebiega pod hasłem „Miasta w ruchu. Czas na nowy model wspólnoty!”, koncentrując uwagę uczestników na wyzwaniach, z którymi mierzą się dziś samorządy lokalne – od zmian demograficznych i rosnących kosztów życia, przez transformację cyfrową, po konieczność adaptacji do zmian klimatu oraz budowania odporności społecznej i instytucjonalnej. Nagrodę Specjalną Rektora SGH otrzymała wiceprezydent m.st. Warszawy Renata Kaznowska.
Po raz drugi z rzędu partnerem merytorycznym rankingu „Perły Samorządu” jest Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Zespół ekspertów SGH pod kierownictwem dr. hab. Jacka Sieraka, prof. SGH, opracował metodologię tegorocznej edycji badania oraz zasady oceny samorządów i ich włodarzy. Współpraca uczelni z organizatorami rankingu stanowi przykład wykorzystania wiedzy akademickiej do analizy procesów zachodzących w samorządach i identyfikacji dobrych praktyk w zarządzaniu lokalnym.
Gala i prezentacja wyników rankingu
Podczas wieczornej części gali ogłoszono laureatów XIV rankingu „Perły Samorządu” oraz rankingu „Skarbnik Samorządu”. Nagrody wyróżnionym samorządowcom wręczył rektor i prof. SGH dr hab. Piotr Wachowiak.
Podczas gali została przyznana również Nagroda Specjalna Rektora SGH – wyróżnienie podkreślające szczególny wkład w rozwój polskiej samorządności. Laureatką wyróżnienia została wiceprezydent m.st. Warszawy Renata Kaznowska w dowód uznania dla jej pracy oraz konsekwentnego zaangażowania na rzecz rozwoju stolicy i wzmacniania wspólnoty lokalnej. Laudację wygłosiła przewodnicząca Rady m.st. Warszawy Ewa Malinowska-Grupińska. Przyznanie nagrody wpisuje się w ideę przyświecającą całemu kongresowi – docenianie liderów, którzy każdego dnia biorą odpowiedzialność za przyszłość swoich społeczności i realnie kształtują jakość życia mieszkańców.
FOT. Agata Kalińska, SGH
Nowa metodologia oceny samorządów
Dr Paulina Legutko-Kobus i prof. Jacek Sierak przedstawili uczestnikom założenia metodologiczne tegorocznego badania „Pereł Samorządu".Tegoroczna metodologia została rozwinięta w oparciu o doświadczenia poprzedniej edycji. Narzędziem badawczym była autorska ankieta obejmująca 92 pytania, z których 84 dotyczyły funkcjonowania samorządów, a 8 odnosiło się do oceny włodarzy. Badaniem objęto cztery kategorie jednostek samorządu terytorialnego (JST): gminy wiejskie, gminy miejsko-wiejskie, miasta do 100 tys. mieszkańców oraz miasta powyżej 100 tys. mieszkańców.
Ocena została oparta na dwóch filarach: analizie ilościowej, stanowiącej 90 proc. końcowego wyniku, oraz ocenie jakościowej o wadze 10 proc. Wśród najważniejszych obszarów badania znalazły się finanse, gospodarka lokalna, gospodarka komunalna, usługi społeczne, ochrona środowiska oraz zarządzanie. Szczególną uwagę zwrócono na działania związane z rozwojem przedsiębiorczości, dostępnością usług publicznych, cyfryzacją urzędów oraz adaptacją do zmian klimatu.
Jednym z wyróżników zaproponowanej przez SGH metodologii jest zastosowanie skali punktowej pozwalającej oceniać nie tylko aktualny poziom rozwoju samorządów, ale również kierunek i tempo zachodzących zmian. Takie podejście umożliwia identyfikację samorządów, które skutecznie wykorzystują swoje zasoby i konsekwentnie poprawiają jakość życia mieszkańców, niezależnie od wielkości czy poziomu zamożności.
Analiza wyników tegorocznej edycji pokazuje, że nie istnieje jeden uniwersalny model sukcesu samorządowego. Najwyższe miejsca zajmowały jednostki, które potrafiły łączyć wysoką jakość usług społecznych, sprawne zarządzanie oraz rozwój infrastruktury komunalnej. Coraz większego znaczenia nabierają także kompetencje związane z zarządzaniem strategicznym, wykorzystaniem nowych technologii i budowaniem odporności na sytuacje kryzysowe.
FOT. CPiTT SGH
Kongres Perły Samorządu 2026
Tematy te znalazły odzwierciedlenie również w programie kongresu. Pierwszego dnia wydarzenia eksperci SGH uczestniczyli w panelach poświęconych najważniejszym wyzwaniom stojącym przed polskimi samorządami. Prorektor ds. nauki dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, wzięła udział w debacie „Era srebrnych miast”, poświęconej konsekwencjom zmian demograficznych. Dr Paulina Legutko-Kobus uczestniczyła w panelu dotyczącym gospodarki obiegu zamkniętego, prof. Sierak analizował kwestie finansów samorządowych i zadłużenia, natomiast dr Kamil Flig wziął udział w rozmowie poświęconej kadrom przyszłości w administracji samorządowej.
FOT. CPiTT SGH
SGH – zapleczem eksperckim dla administracji publicznej
Zaangażowanie SGH w realizację rankingu „Perły Samorządu” potwierdza rosnącą rolę uczelni jako zaplecza eksperckiego dla administracji publicznej. Współpraca naukowców z praktykami samorządowymi pozwala nie tylko analizować zachodzące procesy rozwojowe, lecz także identyfikować rozwiązania, które mogą stać się inspiracją dla innych JST. Tegoroczna edycja rankingu pokazuje, że skuteczne zarządzanie lokalne coraz częściej opiera się na danych, długofalowym planowaniu oraz zdolności do budowania partnerstw i reagowania na dynamicznie zmieniające się uwarunkowania społeczno-gospodarcze.
Podziękowania kierujemy do organizatorów kongresu za możliwość współtworzenia przedsięwzięcia, które od lat stanowi ważne forum wymiany wiedzy i doświadczeń między przedstawicielami administracji publicznej, nauki i biznesu. Gratulujemy wszystkim laureatom oraz wyróżnionym samorządom, a uczestników zapraszamy do udziału w kolejnej edycji rankingu i kongresu w 2027 roku.
Anna Bańburska, Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii SGH
