Demografia: gospodarcza bomba z opóźnionym zapłonem? Relacja z panelu na Welconomy w Toruniu
Podczas tegorocznej edycji Welconomy Forum w Toruniu eksperci, w tym prorektorka ds. nauki SGH dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, oraz członek zarządu ZUS Paweł Jaroszek analizowali kryzys demograficzny jako jedno z najpoważniejszych wyzwań stojących przed Polską i światem.
Panel rozpoczął się od dyskusji na temat wydolności finansowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przedstawiciel ZUS uspokajał nastroje, powołując się na prognozy długoterminowe do 2080 roku. Jak zapewnił, w obecnym stanie prawnym system pozostaje wydolny finansowo.
Prof. Chłoń-Domińczak przypomniała, że reforma systemu miała na celu zapewnienie mu trwałej stabilności finansowej. Zwróciła jednak uwagę na drugą stronę medalu – adekwatność świadczeń. Podkreśliła, że wysokość przyszłych emerytur zależy bezpośrednio od sumy zgromadzonych składek oraz przewidywanej długości życia na „jesieni wieku”. „Finansowo system jest wydolny, ale to, ile wypłaci każdemu z nas, zależy od indywidualnych decyzji” – dodała.
Uczestnicy panelu zauważyli, że im społeczeństwo jest bogatsze i lepiej wykształcone, tym mniej rodzi się dzieci. Według ekspertki SGH, która jest dyrektorką Instytutu Statystyki i Demografii, niska dzietność to efekt wejścia w zaawansowaną fazę rozwoju demograficznego, ale również wyższej liczby zgonów osób, które pochodzą z pokolenia wyżu demograficznego.
Z jej perspektywy kluczowymi obszarami, na których należy się skupić w poszukiwaniu recepty na kryzys demograficzny są: konflikt na linii praca-dom, nierówny podział obowiązków domowych między kobietami a mężczyznami oraz zakorzenione normy społeczne i kulturowe, w obliczu których kobiety wycofują się z rynku pracy po urodzeniu dziecka. „Jest konieczność zmian norm, które nie są proste. Są to zmiany, które zachodzą najwolniej” – podkreśliła.
Podczas panelu zwrócono również uwagę, że wyzwania demograficzne nie ograniczają się wyłącznie do kwestii dzietności, a obejmują także sprawne zarządzanie wiekiem w organizacjach, aktywizację zawodową osób powyżej 55 roku życia oraz wypracowanie spójnej polityki migracyjnej.
Panel na Welconomy pozostawił słuchaczy z jasnym wnioskiem – demograficzna bomba tyka. Problem jest wielowymiarowy, a rozwiązań należy szukać na wielu polach jednocześnie. Więcej na ten temat dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak.
Weronika Woś, wiceprzewodnicząca Samorządu Studentów SGH
Realizacja materiału wideo: Paweł Gołębiowski, SGH
