Europa nie może już traktować swojego otoczenia geopolitycznego, partnerstw ani bezpieczeństwa jako oczywistych. To czas na odpowiedzialność za własną siłę gospodarczą i geopolityczną – alarmują reprezentacje uczelni z siedmiu państw UE. Jak wskazują rektorzy, kluczową rolę w tym procesie odgrywają badania naukowe, edukacja i innowacje. Pod tekstem załączamy komunikat prasowy KRASP w pełnym brzmieniu.
Organizacje reprezentujące uczelnie z Polski, Niemiec, Francji, Hiszpanii, Holandii i Belgii wydały wspólne oświadczenie. Podniosły w nim, że badania naukowe i edukacja są fundamentem europejskiej konkurencyjności i odporności. Co więcej, obecna sytuacja międzynarodowa wymaga zmiany podejścia do polityk europejskich.
„Ostatnie wydarzenia pokazały, że Europa nie może już traktować swojego otoczenia geopolitycznego, partnerstw ani bezpieczeństwa jako oczywistych" – czytamy w dokumencie.
Autorzy odwołali się również do słów przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, która uznała obecny okres za czas, w którym Europa musi „zwiększyć swoją autonomię strategiczną i wziąć odpowiedzialność za swoją siłę gospodarczą i geopolityczną”.
Nauka i edukacja jako fundament pozycji Europy
We wspólnym oświadczeniu rektorzy z Polski, Niemiec, Francji, Hiszpanii, Holandii i Belgii zaznaczyli, że badania naukowe, edukacja i innowacje stanowią podstawę siły Europy na arenie międzynarodowej. Jednocześnie zwrócili uwagę, że system ten znajduje się pod presją.
„Fundament ten jest osłabiany przez cięcia finansowania oraz ataki na wolność akademicką" – alarmują reprezentacje europejskich uczelni.
Wiedza jako zasób strategiczny
Autorzy dokumentu podkreślili, że w warunkach rosnącej rywalizacji globalnej wiedza i potencjał badawczy nabierają nowego znaczenia.
„Wiedza i potencjał badawczy są coraz częściej traktowane jako zasoby strategiczne, będące przedmiotem rywalizacji i ochrony" – czytamy dalej. W praktyce oznacza to konieczność traktowania inwestycji w naukę i edukację jako elementu budowania niezależności i odporności Europy.
Apel o zwiększenie finansowania w ramach FP10
W dokumencie znalazł się konkretny postulat dotyczący przyszłego budżetu UE. Chodzi tu zwłaszcza o FP10 – 10 Program Ramowy UE w zakresie badań i innowacji (Framework Programme 10).
„Wspólnie apelujemy o przeznaczenie 220 mld euro na FP10 oraz 60 mld euro na Erasmus+" – wezwano. Zdaniem sygnatariuszy dokumentu, decyzje w tej sprawie będą miały wpływ na zdolność Europy do konkurowania w coraz bardziej podzielonym świecie oraz na jej atrakcyjność dla naukowców i studentów.
FP10 powinien pozostać autonomiczny
Reprezentacje europejskich uczelni podkreśliły, że przyszły program ramowy badań i innowacji FP10 powinien zachować swoją centralną rolę. Co więcej, program powinien obejmować zarówno badania podstawowe, jak i stosowane, a nowe instrumenty unijne powinny wzmacniać jego rolę, a nie ją ograniczać.
„FP10 powinien być dobrze finansowany, autonomiczny i mocno zakorzeniony w zasadzie doskonałości" – piszą rektorzy.
Głos uczelni w debacie o przyszłości UE
Pod oświadczeniem podpisały się organizacje reprezentujące uczelnie z Polski, Niemiec, Francji, Hiszpanii, Holandii i Belgii, w tym Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich.
Sygnatariusze podkreślili, że inwestowanie w badania, edukację i mobilność jest kluczowe dla utrzymania pozycji Europy.