9 września 2026 r., drugiego dnia XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu, podczas uroczystej gali rektor SGH Piotr Wachowiak otrzymał Nagrodę im. Józefa Oleksego, która jest hołdem dla pamięci i życiowej drogi premiera Józefa Oleksego (1946–2015). Nagroda ta jest też punktem odniesienia dla ludzi, którzy podobnie jak Józef Oleksy, absolwent SGPiS (poprzedniczki SGH), postrzegają świat i politykę. SGH od lat jest głównym partnerem merytorycznym Forum Ekonomicznego, gdzie wręczana jest nagroda.
„Za poszukiwanie dróg dialogu pomiędzy ludźmi odmiennych poglądów i szerzenia kultury w przestrzeni publicznej” – brzmi tekst na statuetce Nagrody im. Józefa Oleksego.
„Nasz dzisiejszy laureat, podobnie jak Józef Oleksy, jest w polskim życiu publicznym symbolem dialogu, otwartości i społecznej wrażliwości. Józef Oleksy był wybitną postacią polskiej polityki. Nasz laureat jest wybitną postacią polskiej nauki, który dzięki patriotyzmowi oraz przywiązaniu do idei państwa prawa i społeczeństwa obywatelskiego rozwija wiedzę ekonomiczną, a jednocześnie przypomina o społecznym wymiarze procesów gospodarczych” – mówił w laudacji Dariusz Wieczorek, minister nauki i szkolnictwa wyższego w latach 2023–2025.
Przypomniał, że Piotr Wachowiak tytuł naukowy doktora uzyskał na podstawie rozprawy „Negocjacje jako sposób rozwiązania konfliktów w organizacji samorządu gminnego”, natomiast stopień doktora habilitowanego za dorobek naukowy oraz rozprawę „Wrażliwość społeczna przedsiębiorstwa. Analiza i pomiar”. W pracy naukowej Piotr Wachowiak specjalizuje się w zagadnieniach związanych z zarządzaniem zasobami ludzkimi i przywództwem, łącząc refleksję naukową z praktycznym spojrzeniem na funkcjonowanie organizacji i społeczeństwa
„Zakres jego działalności naukowej oraz tematyka podejmowanych prac najlepiej dowodzą, jak bliskie są mu ideały, którymi kierował się Józef Oleksy: przekonanie o wartości dialogu, odpowiedzialności za wspólnotę, szacunku dla innych oraz budowania państwa opartego na wiedzy, solidarności i wzajemnym zaufaniu” – podkreślił w swoim wystąpieniu Dariusz Wieczorek.
Nagrodę wręczyła Maria Oleksy, wdowa po premierze Oleksym.
Ze swej strony rektor Piotr Wachowiak przypomniał, że przed dwoma laty wygłaszał laudację, gdy Nagrodę im. Józefa Oleksego otrzymał wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gadkowski.
„Nigdy nie przypuszczałem, że za dwa lata ja dostanę tę nagrodę. Jestem naprawdę bardzo szczęśliwy. Dziękuję kapitule, dziękuję Pani Marii, dziękuję również Panu ministrowi za wspaniałą laudację” – mówił rektor ze wzruszeniem w głosie.
Podkreślił, że Józef Oleksy był osobą „bardzo otwartą, bardzo życzliwą, nastawioną na innych, pomagającą innym, wspierającą innych, a – co najważniejsze – przestrzegał tych podstawowych wartości, jak prawda, uczciwość, szacunek i współpraca”. „Zobowiązuję się do tego w obecności Państwa, że dalej będę postępował zgodnie z tymi zasadami” – zadeklarował laureat.
Premier Oleksy był wybitną postacią polskiej polityki; należał do działaczy lewicy, którzy wprowadzali tę formację polityczną w system demokratyczny. Dzięki swojemu patriotyzmowi oraz przywiązaniu do idei państwa prawa i społeczeństwa obywatelskiego pomógł zdobyć społeczną akceptację dla lewicy. Józef Oleksy wniósł też ważny wkład w budowanie międzynarodowej pozycji Rzeczypospolitej w Europie i na świecie jako demokratycznego i nowoczesnego państwa. W polskim życiu publicznym stał się symbolem dialogu, otwartości i tolerancji dla innych – czytamy na stronie Fundacji im. Józefa Oleksego.
Nagroda jest przeznaczona dla uczestników życia publicznego, którzy swoją postawą i działalnością dają świadectwo, że bliskie są im ideały, którymi kierował się Józef Oleksy. Inicjatorami przyznawania nagrody są rodzina oraz przyjaciele Józefa Oleksego z czasów jego działalności politycznej oraz z czasów, gdy pracował naukowo w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie (dawniej SGPiS).
„Fundacja im. Józefa Oleksego powstała tuż po śmierci męża. Główną ideą było to, żeby kontynuować dzieło, które mąż wprowadził w życie publiczne, polityczne. Ta nagroda miała właśnie takie podłoże, żeby nagradzać tych, którzy potrafią prowadzić rozmowy z ludźmi o różnych poglądach, nawet skrajnych, ale dla dobra publicznego, dla dobra wszystkich, nie tylko dla określonej frakcji politycznej. Dlatego przywiązujemy dużą wagę do tego, żeby nagradzać ludzi, którzy te idee wprowadzają w życie: potrafią rozmawiać, potrafią organizować ludzi z różnych stron sceny politycznej, żeby osiągnąć konsensus, żeby podejmować dobre decyzje dla kraju (…), dla rozwoju Polski” – powiedziała Gazecie SGH Maria Oleksy.
„Mąż zawsze podkreślał, że jest człowiekiem lewicy. Nigdy nie zmienił poglądów i zawsze, do końca życia stał przy wartościach lewicowych. Ale my patrzymy na to szeroko, bo nie tylko ludzie lewicy się dogadują. (…) Szukamy osób, które w danym roku (…) szczególnie wyróżniają się w swojej działalności, w głoszonych poglądach, podkreślają współpracę, ideę dialogu z różnymi stronami i potrafią dogadywać się i dla dobra Polski, i dla dobra organizacji, w których działają” – wskazała rozmówczyni Gazety SGH.
Poproszona o ocenę kondycji tego dialogu w Polsce przyznała, że „jest to bardzo trudne”. „Patrząc na to, co się dzieje, szczególnie w politycznej przestrzeni publicznej, martwi mnie bardzo, że ludzie nie potrafią się dogadywać. Stawianie granic, prawie murów między ludźmi, do niczego nie prowadzi, hamuje nasz rozwój, wytwarza atmosferę, która nie pozwala na współpracę – oceniła Maria Oleksy, dodając, że każdy broni swojego poletka. – Dlatego ludzie, którzy potrafią zjednywać sobie różne grona, są szczególnie dla nas ważni. Stąd tegoroczny wybór. Tegoroczny laureat jest osobą, która potrafi współpracować”.
Pierwszym laureatem nagrody był w 2016 r. prof. Karol Modzelewski, wybitny historyk, wydalony z PZPR po napisaniu wraz Jackiem Kuroniem „Listu do partii”, współzałożyciel KOR-u, działacz opozycji, więziony i internowany w stanie wojennym, senator w III RP. W 2018 r. nagrodę otrzymał Jerzy Koźmiński, ekonomista, dyplomata i urzędnik państwowy, absolwent SGPiS, a rok później prof. Rita Süssmuth, wieloletnia przewodnicząca Niemieckiego Bundestagu (1988–1998). IV edycja nagrody miała miejsce w 2024 r. podczas uroczystej gali XXXIII Forum Ekonomicznego w Karpaczu, wręczono ją wicepremierowi i ministrowi cyfryzacji Krzysztofowi Gawkowskiemu. V edycja odbyła się także na XXXIV Forum Ekonomicznym. Kapituła Nagrody im. Józefa Oleksego uhonorowała wówczas prof. Henryka Skarżyńskiego, światowej sławy otolaryngologa, naukowca, lidera innowacji medycznych, twórcę i dyrektora Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu oraz Światowego Centrum Słuchu w Kajetanach.
