Polska stoi obecnie przed koniecznością dalszej integracji krajowego ekosystemu kosmicznego. 25 czerwca 2026 r. rektorzy Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Politechniki Łódzkiej, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie i Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie podpisali list intencyjny na temat współpracy na rzecz utworzenia Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego jako międzyinstytucjonalnej i interdyscyplinarnej platformy współpracy naukowej, edukacyjnej, eksperckiej i organizacyjnej.
Celem powołania Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego będzie w szczególności integracja uczelni wyższych, jednostek naukowych, instytutów badawczych, administracji publicznej oraz podmiotów sektora kosmicznego. W Międzyuczelnianym Centrum Ekosystemu Kosmicznego będą rozwijane wspólne projekty badawcze, edukacyjne i wdrożeniowe i tworzone będą nowoczesne programy kształcenia odpowiadające potrzebom rynku sektora kosmicznego. Zadaniem Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego ma być wspieranie udziału polskich instytucji w eksperymentach badawczych, lotach eksperymentalnych oraz przyszłych misjach kosmicznych, a także promocja osiągnięć polskiego sektora kosmicznego i budowanie świadomości społecznej dotyczącej znaczenia eksploracji kosmosu.
List intencyjny podpisali rektor SGH dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH, rektor PŁ prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik, rektor UJ prof. dr hab. Piotr Jedynak, prorektor ds. kształcenia AGH prof. dr. hab. inż. Krzysztof Mendrok i rektor AWF Warszawa prof. dr hab. Bartosz Molik.
Partnerzy zadeklarowali również wolę wspólnego wypracowania modelu organizacyjnego, zasad funkcjonowania i dalszego rozwoju Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego, otwartego na inne uczelnie i podmioty, co zostanie określone w odrębnych dokumentach regulujących działalność nowo powołanej jednostki.
W Szkole Głównej Handlowej w Warszawie została powołana komórka organizacyjna Centrum Ekosystemu Kosmicznego SGH. Zarządzenie rektora SGH w tej sprawie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2026 r.
List intencyjny rektorów został podpisany w SGH podczas konferencji naukowej pt. „Ekosystem kosmiczny rok po misji IGNIS”, zorganizowanej z okazji 1. rocznicy lotu dr. inż. dhc SGH Sławosza Uznańskiego Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) i poświęconej podsumowaniu osiągnięć polskiego sektora kosmicznego po misji IGNIS oraz dyskusji nad jego dalszym rozwojem w kontekście nauki, gospodarki i innowacji. Było to jedyne wydarzenie w Polsce tego dnia z udziałem polskiego astronauty.
„Minął rok od mojego startu na ISS, ale misja IGNIS była od początku czymś znacznie większym niż tylko sam lot w kosmos. Jej celem było stworzenie impulsu dla rozwoju polskiej nauki, technologii i edukacji. Cieszę się, że w rocznicę tego wydarzenia możemy świętować właśnie w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie – uczelni, która wyróżniła mnie tytułem doktora honoris causa. SGH odgrywa aktywną rolę w budowaniu dialogu pomiędzy światem nauki, biznesu i innowacji. Wierzę, że doświadczenia zdobyte dzięki misji IGNIS będą procentować przez wiele kolejnych lat, inspirując nowe projekty, współpracę międzynarodową oraz kolejne pokolenia, które będą rozwijać polski sektor kosmiczny” – poinformował Uznański-Wiśniewski, astronauta projektowy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).
„Misja IGNIS pokazała, że Polska posiada kompetencje, ambicje i potencjał, aby aktywnie współtworzyć przyszłość europejskiego sektora kosmicznego. Stoimy przed szansą wykorzystania doświadczeń zdobytych podczas tej historycznej misji do budowy trwałego ekosystemu łączącego naukę, edukację, administrację rządową i przemysł. Jako uczelnia ekonomiczna i biznesowa chcemy być miejscem, w którym rodzą się nowe idee, kompetencje i partnerstwa wspierające rozwój polskich technologii kosmicznych i kolejnych pokoleń ekspertów” – powiedział rektor SGH Piotr Wachowiak.
„Podpisanie porozumienia przez pięć uczelni pokazuje, że rozwój sektora kosmicznego wymaga współdziałania ponad instytucjonalnymi granicami. Politechnika Łódzka od lat angażuje się w projekty badawcze związane z technologiami kosmicznymi. Prowadzi prace nad zabezpieczeniami dla Wielkiego Zderzacza Hadronów w CERN i bierze udział w budowie „sztucznego słońca” (ITER) we Francji. W ESA rozwija karierę pięciu absolwentów naszej uczelni. Jest wśród nich dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski, który trwale zapisał się na kartach historii badań i eksploracji kosmosu” – wskazał rektor PŁ Krzysztof Jóźwik.
„Powstanie Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego jest doskonałą szansą dla uczelni do jeszcze większego zaangażowania w rozwój technologii kosmicznych. Kluczowa jest rola grupy ośrodków naukowych, które łącząc swoje potencjały poszerzą interdyscyplinarny obszar badawczy sfery związanej z kosmosem. Ten projekt jest ważnym krokiem do wzmocnienia udziału Polski w międzynarodowych misjach kosmicznych i cieszymy się, że możemy być częścią tego procesu. Uniwersytet Jagielloński już prowadzi badania kosmiczne, realizując m.in. prestiżowy projekt ERC związany z przygotowaniem misji HYADES. Teleskop wystrzelony na orbitę ma pomóc w rozpoznaniu pochodzenia wody na ziemi” – poinformował rektor UJ Piotr Jedynak.
„Budowa silnego polskiego sektora kosmicznego wymaga współpracy wielu środowisk, w tym nauki, biznesu i administracji. Dlatego z satysfakcją przystępujemy do inicjatywy utworzenia Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego. AGH wnosi do tego przedsięwzięcia wieloletnie doświadczenie zdobywane zarówno w ramach międzynarodowej współpracy w sojuszu UNIVERSEH (Europejski Uniwersytet Kosmiczny dla Ziemi i Ludzkości), jak i poprzez działalność pierwszego w Polsce Wydziału Technologii Kosmicznych, który działa w AGH od zeszłego roku. Jestem przekonany, że nasze kompetencje naukowe, dydaktyczne i projektowe będą cennym wsparciem dla rozwoju Centrum oraz całego krajowego ekosystemu technologii kosmicznych” – podkreślił prorektor ds. kształcenia w AGH Krzysztof Mendrok.
„Powstanie Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego to dowód, że polskie uczelnie potrafią łączyć wiedzę, doświadczenie i ambicje w realizacji projektów o strategicznym znaczeniu dla przyszłości kraju. Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, od przygotowań do lotu Mirosława Hermaszewskiego po wsparcie misji IGNIS, aktywnie uczestniczy w rozwoju polskiej obecności w kosmosie. Wierzymy, że interdyscyplinarna współpraca środowiska akademickiego pozwoli stworzyć innowacyjne rozwiązania i systemowe działania, które będą wspierać eksplorację kosmosu oraz budować silną pozycję Polski w sektorze kosmicznym” – zaznaczył rektor AWF Warszawa Bartosz Molik.
Na zdjęciu pięciu rektorów i S. Uznański-Wiśniewiski w gabinecie rektora SGH, FOT. Piotr Potapowicz, SGH
Podczas konferencji naukowej w SGH uhonorowane zostały również osoby związane z misją IGNIS, które odegrały kluczową rolę w przygotowaniu i realizacji lotu dr. Uznańskiego-Wiśniewskiego. Konferencja została objęta honorowym patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwa Cyfryzacji.
Na froncie FOT. Katarzyna Kosińska, SGH
Pozostałe zdjęcia FOT. Piotr Potapowicz, SGH
