Była wybitną badaczką, cenioną liderką środowiska naukowego i rektorką, która odcisnęła trwały ślad w historii uczelni. Postać potrafiąca łączyć ludzi wokół wspólnych celów. Podczas Święta SGH, które 17 czerwca br. odbyło się z okazji 120-lecia uczelni, wspomniano prof. Janinę Jóźwiak, rektor SGH w dwóch kadencjach w latach 1993–1999, która jest Patronką SGH w 2026 r. Głos zabrały dwie bliskie jej osoby: prof. Irena Kotowska i prof. Elżbieta Adamowicz.
Początkiem długiej znajomości były najpierw studia, a później wspólna droga naukowa w Instytucie Statystyki i Demografii, gdzie Janina Jóźwiak szybko zaczęła nadawać ton debacie o przemianach demograficznych. Jej rozprawa habilitacyjna, poświęcona matematycznym modelom populacji, ukazała się nakładem prestiżowego holenderskiego instytutu demograficznego. „Była szeroko dyskutowana w środowisku badaczy demografii i umocniła jej pozycję” – przypomniała prof. Kotowska.
Kiedy w 1983 r. powołano European Association for Population Studies i demografowie z obu stron żelaznej kurtyny zaczęli się spotykać, to prof. Jóźwiak była jedną z osób budujących mosty między badaczami. „Funkcje, jakie osiągnęła Nina, świadczą o jej naukowej pozycji, ale przede wszystkim o pozycji liderki badań" – wspominała prof. Kotowska.
O predyspozycjach prof. Jóźwiak krążyła zresztą znamienna anegdota, przywołana przez prof. Adamowicz. Otóż wiosną 1993 r. przedstawiciel Uniwersytetu Minnesoty poprosił ówczesnego rektora SGH o spotkanie z jego – jak to ujął – następczynią, Janiną Jóźwiak. Rektor osłupiał. Był to jeden z tych momentów, które pokazały, jak wielu naukowców widziało w prof. Jóźwiak przyszłą rektor SGH.
Pełniąc tę funkcję, reformowała uczelnię z determinacją i mądrością. „Nigdy nie mówiła ja, zawsze my. Mamy cel, zrealizujemy go razem" – wspominała prof. Adamowicz. SGH znalazła się wtedy w ścisłej czołówce uczelni ekonomicznych w Polsce, a pani rektor trafnie wyznaczała cele, budowała zespoły i tworzyła atmosferę wzajemnego szacunku.
To dziedzictwo wciąż żyje. Prof. Kotowska z satysfakcją mówiła o wychowankach Instytutu Statystyki i Demografii, którzy osiągnęli mocną pozycję na forum międzynarodowym. „Bardzo się cieszę, że obecna dyrektor Instytutu Statystyki i Demografii dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH, nie tylko kontynuuje naszą dbałość o pracowników i o rozwój nauki, ale także podnosi to na zupełnie inny poziom. To silny komponent wysokich wymagań, życzliwości i szacunku dla każdego” – podkreśliła prof. Kotowska.
Puentą spotkania była myśl prof. Adamowicz, która przypomniała napis widoczny na remontowanym budynku SGH: „Młodzieży ku potędze Rzeczpospolitej”. I dodała: „Tak właśnie rozumiała służbę publiczną Nina Jóźwiak. Nie była jednak osobą sztywną ani pomnikową. Kochała życie i potrafiła cieszyć się wszystkimi jego barwami. I bardzo jej brakuje”.
