W dniach 15–16 października 2026 r. podczas Europejskiego Forum Nowych Idei (EFNI) w Sopocie w studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” eksperci SGH oraz zaproszeni goście rozmawiają na temat globalnych trendów, nowych ideach i przyszłości Europy, a także o sytuacji społecznej i gospodarczej w Polsce.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Edukacja przyszłości: jakich kompetencji potrzebujemy?
Czy wielkie modele językowe kumulujące ogromną wiedzę zabiją tradycyjną edukację? A skoro wiedza jest na wyciągnięcie ręki, to może trzeba zmienić sposób uczenia się? O tym, jak w dobie AI powinna wyglądać edukacja, mówiła prorektorka ds. nauki oraz dyrektorka Instytutu Statystyki i Demografii SGH dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak w studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” na XV Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie.
Teoretycznie wiedza jest dziś dostępna jak nigdy dotąd, ale bardziej niż kiedykolwiek trzeba wiedzieć, jak po nią sięgać i jak krytycznie ocenić to, co przedstawiają cyfrowe źródła. Sztuczna inteligencja się rozwija, modele się rozwijają, ale trzeba pamiętać, że w niektórych obszarach nie do końca możemy je wykorzystywać – zaznaczyła ekspertka SGH.
Podkreśliła również, że na to, co jest związane z naszą edukacją, składa się nie tylko wiedza, ale także umiejętności i kompetencje społeczne, dlatego tradycyjna edukacja jest niezbędna. Szkoła jest miejscem, gdzie nie tylko zdobywamy wiedzę, ale uczymy się pracy zespołowej, krytycznego myślenia, spojrzenia dookoła świata, komunikowania się – stwierdziła prof. Chłoń-Domińczak.
Zdaniem prorektorki ds. nauki, w dobie AI model nauczania uniwersyteckiego musi się zmienić i skupić bardziej na tym, czego sztuczna inteligencja nas nie nauczy. Potrzeba nam więcej logicznego myślenia, pokazywania przyczyn i konsekwencji faktów oraz zdarzeń – zaznaczyła.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Jak wykorzystać potencjał infrastruktury transportowej?
Polska zrealizowała gigantyczne inwestycje drogowe, teraz stawia na ogromne projekty kolejowe. Jak dobra infrastruktura transportowa wpływa na rozwój gospodarczy? Czego nam brakuje, by system transportowy w Polsce spełniał pokładane w nim oczekiwania? O tym w studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” na XV Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie mówił dr hab. Michał Wolański, prof. SGH, dyrektor Instytutu Infrastruktury, Transportu i Mobilności SGH.
Ekspert SGH podkreślił, że Polska bardzo dużo unijnych funduszy wydaje na infrastrukturę transportową, zwłaszcza na infrastrukturę transportu drogowego. W ostatnich latach zbudowaliśmy mnóstwo dróg. To bardzo poprawiło jakość podróżowania po Polsce i bezpieczeństwo – wskazał prof. Wolański.
Zaznaczył jednak, że takie podejście pogłębiło dominację transportu drogowego i zwiększyło emisyjność transportu. Dlatego w kolejnych latach planowane są duże inwestycje kolejowe, przede wszystkim budowa kolei dużych prędkości z Warszawy do Wrocławia i do Poznania – dodał dyrektor Instytutu Infrastruktury, Transportu i Mobilności SGH.
Prof. Wolański stwierdził, że inwestycje drogowe trochę się wyczerpały. Badaliśmy to w kilku perspektywach finansowych i w tej pierwszej (2007-2013) widać, że tam, gdzie się budowało drogi, tam rozwój gospodarczy był trochę szybszy. To zjawisko potem zanikało, bo wszyscy są już przyzwyczajeni do dobrych dróg, natomiast szukają przede wszystkim odpowiednich zasobów pracy. Już w kolejnej perspektywie (2014-2020) był dużo większy wpływ kolei na rozwój, bo kolej zaczyna sprawiać, że ludzie, którzy mają trudność ze znalezieniem pracy w swoim obszarze, mogą trochę dalej do niej dojeżdżać – powiedział ekspert SGH.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Uniwersytety przyszłości: wyzwania polskich uczelni
Niż demograficzny, postępujący proces umiędzynarodowienia uczelni oraz rewolucja AI zmieniają model szkolnictwa wyższego i sposób funkcjonowania uczelni. O wyzwaniach i warunkach niezbędnych do tego, by sprostać nowym realiom, opowiada w studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” na XV Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie rektor i prof. SGH dr hab. Piotr Wachowiak.
W najbliższych latach polskie uczelnie czeka, z przyczyn demograficznych, wyraźne zmniejszenie liczby kandydatów. Jak zaznaczył rektor SGH, obecny rocznik jest jeszcze w miarę obfity, a kolejny może być nawet liczebniejszy. Jednak potem nastąpi mocne tąpnięcie liczby maturzystów. Odpowiedzią uczelni powinno być umiędzynarodowienie oraz stałe podnoszenie jakości kształcenia, tak aby przyciągać najlepszych kandydatów.
Zmiany demograficzne dotyczą nie tylko rekrutacji na studia, lecz także podaży pracy. Biznes oczekuje, że mniejsza liczba pracowników będzie lepiej przygotowana i bardziej produktywna. Zdaniem prof. Wachowiaka potrzebne są trzy równoległe działania. Pierwszym filarem jest podnoszenie kompetencji pracowników – zarówno wchodzących na rynek, jak i już aktywnych zawodowo – w ramach idei uczenia się przez całe życie. Drugim jest przemyślana polityka migracyjna, ukierunkowana na pozyskiwanie wykwalifikowanych specjalistów o wysokim potencjale adaptacyjnym. Po trzecie, efektywne wykorzystanie sztucznej inteligencji.
W cyfrowej rzeczywistości odzyskuje znaczenie bliska relacja między nauczycielem a studentem. Rektor SGH podkreśla przy tym, że tradycyjny układ „uczeń–mistrz”, powinien – jak to ma miejsce w SGH - ewoluować w kierunku relacji „uczeń–mentor”. Rolą nauczyciela jest bowiem nie tylko przekazywanie wiedzy i rozwijanie umiejętności, ale również opieka, doradzanie i wskazywanie możliwości rozwoju.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Jak chronić reputację firmy w epoce masowej cyfryzacji?
Jak budować i chronić reputację firmy w epoce masowej cyfryzacji i rewolucji sztucznej inteligencji? O wyzwaniach z tym związanych mówiła Dominika Bettman, przedsiębiorczyni i liderka, przewodnicząca Rady Uczelni SGH, w rozmowie przeprowadzonej w studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” na XV Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie.
Wizerunek przedsiębiorstwa jest wartością tworzoną przez kolejne pokolenia pracowników, ekspertów, liderów i twórców produktów. Zdaniem Dominiki Bettman cyfrowa rzeczywistość zasadniczo zmieniła jednak skalę ryzyka: dorobek wielu lat może zostać podważony w ciągu kilku chwil. Dlatego reputacji nie można sprowadzać do tego, co firma pokazuje na zewnątrz. Za wiarygodnym przekazem muszą stać realne procesy, odpowiedzialne decyzje i autentyczny wysiłek całej organizacji.
Rozwój sztucznej inteligencji wzmacnia napięcia i potęguje wyzwania. Fałszywe treści i podszywanie się pod znane osoby rozchodzą się szybciej niż sprostowania. Przedsiębiorcy mogą inwestować w odporność i etyczne postępowanie, lecz nie kontrolują ocen interesariuszy ani działania platform. Dlatego poza kompetencjami i codziennym wysiłkiem samego biznesu potrzebne są krajowe i unijne przepisy chroniące przed oszustwem i celowym niszczeniem reputacji, a zarazem pozostawiające przestrzeń dla uczciwej krytyki.
W ocenie przewodniczącej Rady Uczelni SGH, na rynku widać odchodzenie od bezwzględnego prymatu zysku jako jedynego miernika efektywności. Nie oznacza to rezygnacji z rentowności, lecz poszerzenie kryteriów oceny przedsiębiorstwa. W praktyce sprowadza się to do prostego zobowiązania: pozostać przyzwoitym i konsekwentnie budować firmę, którą otoczenie postrzega przez pryzmat odpowiedzialności.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Jak technologia zmienia organizację pracy?
O tym, dlaczego samo udostępnienie narzędzi AI nie przydaje firmom wartości, jak technologia zmienia organizację pracy i czego w nowych realiach technologicznych powinny uczyć uczelnie, mówiła dr Dominika Bosek-Rak z Katedry Teorii Zarządzania SGH w rozmowie przeprowadzonej w studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” na XV Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie.
Niedawno przeprowadzane badanie przez naukowców z SGH wśród 160 menedżerów polskich spółek giełdowych pokazuje, że firmy dostrzegają wzrost przychodów lub spadek kosztów dopiero wtedy, gdy wdrożeniu AI towarzyszą zmiany organizacyjne. Nie chodzi tylko o danie dostępu do technologii czy przeszkolenie ludzi – podkreśliła dr Bosek-Rak. Sztuczna inteligencja musi znaleźć się w strategii, a menedżerowie powinni się z nią utożsamiać. Konieczne jest też przeprojektowanie procesów tak, aby pracownicy rzeczywiście mogli i chcieli korzystać z nowych rozwiązań.
Kluczowe staje się zatem nie samo rozumienie technologii, lecz sposób jej wdrożenia. Organizacja musi wyjaśnić ludziom, do czego AI będzie wykorzystywana, jak zmieni ich zadania i jakie korzyści może im przynieść. Bez takiej rozmowy narzędzia pozostają dodatkiem do dotychczasowej pracy zamiast impulsem do realnej zmiany.
Automatyzacja najprostszych stanowisk ogranicza liczbę miejsc pracy na najniższych stanowiskach, ale w dłuższej perspektywie może pozbawić firmy przyszłych specjalistów i menedżerów. Nowi pracownicy muszą więc już na starcie wchodzić na wyższy poziom kompetencji. Ekspertka SGH zaznaczyła, że w tej sytuacji rola uczelni nie maleje, lecz rośnie. Uniwersytety powinny uczyć samodzielnego myślenia, zdobywania wiedzy, współpracy i konsekwentnego dążenia do celu – umiejętności, których nie zastąpi sprawne posługiwanie się narzędziami opartymi na sztucznej inteligencji.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Przyszłość polityki inwestycyjnej a stabilność gospodarcza
Czy rosnący dług publiczny nie zatopi polskiej gospodarki? Skąd wziąć pieniądze na finansowanie kosztownych projektów w nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej? Jak ograniczyć wydatki socjalne, by mieć środki na rozwój? O wyzwaniach i problemach, jakie czekają polskie finanse publiczne, w studiu Szkoły Głównej handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” na XV Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie mówił dr hab. Mariusz-Jan Radło, prof. SGH, kierownik Katedry Współzależności Gospodarczych SGH.
Utrzymujące się deficyty budżetowe, rosnący dług publiczny, rosnące koszty obsługi zadłużenia, które jeszcze kilka lat temu wynosiły 60 mld złotych, w roku 2029 będzie to ok. 130 mld złotych – w takich realiach funkcjonują polskie finanse publiczne. Jedna z agencji już obniżyła nam rating, wkrótce mogą to zrobić kolejne.
Czeka nas konsolidacja fiskalna – stwierdził prof. Mariusz-Jan Radło. Widzimy ryzyko, że jeśli nie zaczniemy tego procesu odpowiednio wcześnie, czyli wtedy, kiedy jeszcze gospodarka rośnie, to możemy zostać zmuszeni do zrobienia konsolidacji fiskalnej w najmniej korzystnym momencie, kiedy będziemy musieli ciąć wszystko, bo przekroczymy progi dopuszczalnego zadłużenia, bo zaczną się prawdziwe problemy w finansach publicznych – ostrzegł ekspert SGH.
Zdaniem prof. Radły musimy zacząć przegląd wydatków i dochodów budżetowych oraz zamykać lukę między wydatkami publicznymi a dochodami. W przeciwnym wypadku możemy doprowadzić do kryzysu finansów publicznych i utrudnić proces pozyskiwania środków Unii Europejskiej. Z jednej strony powinniśmy dbać o finanse publiczne, z drugiej musimy nauczyć się budować duże projekty z udziałem instytucji finansowych krajowych i zagranicznych – dodał.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Wskaźnik catch-up: czy Polska może wyprzedzić UE?
Czy Polska może wyprzedzić Unię Europejską? Okazuje się, że tak – stopa ubóstwa jest u nas niższa, a siła nabywcza wyższa. Warunki mieszkaniowe też mamy powyżej średniej. Za to bardzo trudno jest nam dogonić UE w zakresie ochrony środowiska i edukacji. Podczas XV Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie prorektorka ds. nauki i dyrektorka Instytutu Statystyki i Demografii SGH dr hab. Agnieszka Chłoń-Domińczak, prof. SGH przedstawiła najnowszy raport „Rozwój społeczny w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej – wskaźnik catch-up”. O tym, co zawiera ten raport i jakie płyną z niego wnioski, mówiła w studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej”.
Chcieliśmy trochę głębiej spojrzeć na jakość życia i różne aspekty jakości życia, które dla przeciętnego obywatela mają znaczenie – przypominała genezę badania wskaźnika w siedmiu obszarach: dochody i deprywacja materialna, warunki mieszkaniowe, zdrowie, rynek pracy, transport i infrastruktura, edukacja, ochrona środowiska.
Prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak podkreśliła, że w zakresie dochodów i deprywacji materialnej "przeskakujemy skalę" zarówno w porównaniu do starych krajów Unii Europejskiej, jak i nowych. Dobrze wypadają również dane dla rynku pracy. Wskaźniki zatrudnienia od wielu lat są wysokie, bezrobocie jest niskie – powiedziała prorektorka ds. nauki. Jej zdaniem potrzebę poprawy widać w zakresie dużej liczby umów na czas określony i dosyć dużej luki płci. I nie chodzi tu tylko o niższe płace kobiet, ale też niską ich reprezentację w zarządach spółek i na stanowiskach kierowniczych.
Raport wskazuje na pewne ryzyka m.in. w zakresie zdrowia i edukacji. Jak tłumaczyła ekspertka SGH, wciąż odstajemy od średniej UE przy wskaźniku zgonów możliwych do uniknięcia oraz odsetka osób z wyższym wykształceniem.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Wspólny rynek i spójne prawo szansą dla przedsiębiorców
Protekcjonizm na dłuższą metę nie gwarantuje rozwoju, bo osłabia wszystkie instynkty potrzebne w gospodarce – podkreślił prof. dr hab. Artur Nowak-Far z Katedry Integracji Prawa Europejskiego SGH w studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” na XV Europejskim Forum Nowych Idei w Sopocie. Rozmowa skupiła się na potencjale wspólnego rynku Unii Europejskiej i barierach tworzonych przez państwa członkowskie.
Ekspert SGH zwrócił uwagę na to, że w Polsce i innych krajach UE nadal mamy do czynienia z nadmiarem legislacji, która nie zawsze jest potrzebna gospodarce. Do tego dochodzi problem protekcjonistycznych polityk państw członkowskich, a zwłaszcza odmiennej implementacji przepisów unijnych w poszczególnych krajach.
Ocenił, że protekcjonizm jest złą reakcją na problemy gospodarcze i w dłuższej perspektywie jest to polityka samobójcza. Koniecznym zatem jest znoszenie barier, a wspólny rynek i spójne prawo dla rynku UE mają ogromny potencjał dostarczenia korzyści przedsiębiorcom. Zdaniem prof. Nowaka-Fara jest to skuteczna i efektywna strategia budowania konkurencyjności wobec Stanów Zjednoczonych czy Chin.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Jak pracodawcy mogą wspierać aktywność fizyczną Polaków?
Karta Sport stała się oczywistym składnikiem benefitów oferowanych przez pracodawców swoim pracownikom. Jak to się przekłada na kulturę fizyczną oraz realną kondycję ludzi? W studiu Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i „Dziennika Gazety Prawnej” na XV EFNI w Sopocie o najnowszych badaniach w tym zakresie opowiada dr hab. Adrian Lubowiecki-Vikuk, prof. SGH, z Katedry Badań Zachowań Konsumentów SGH w Instytucie Zarządzania Kolegium Zarządzania i Finansów SGH.
Z badań przeprowadzonych przez Think Tank SGH dla ochrony zdrowia we współpracy z Akademią Wychowania Fizycznego w Poznaniu wynika, że wraz z wiekiem Polacy ruszają się coraz mniej. Szczególnie wyraźnie widać to wśród kobiet po 50. roku życia. Ekspert SGH zaznaczył, że sama obecność karty sportowej w pakiecie świadczeń nie oznacza jeszcze realizacji zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Nawet regularna wizyta w klubie fitness nie równoważy wielu godzin spędzanych przy biurku. Dlatego kondycję należy oceniać szerzej: przez połączenie ruchu, snu i ograniczania zachowań sedentarnych, czyli długotrwałego siedzenia.
Prof. Lubowiecki-Vikuk przekonywał, że pracodawcy powinni silniej promować ruch i współfinansować rozwiązania dopasowane do potrzeb różnych grup zatrudnionych. Taka polityka służy nie tylko zdrowiu, lecz także społecznej odpowiedzialności biznesu. Ma również znaczenie w kontekście oczekiwań pokolenia Z, które coraz uważniej ocenia i porównuje warunki pracy i kulturę organizacji.
Ruch jest kapitałem potrzebnym wszystkim firmom i ludziom. Z badań wynika, że z wiekiem aktywność fizyczna w Polsce istotnie spada. Powrót do aktywności to zarazem powrót do pełniejszego funkcjonowania, a pracodawcy mają w tej zmianie ważną lekcję do odrobienia.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Jak budować bezpieczeństwo energetyczno-surowcowe?
Obecnie obserwujemy konflikt zbrojny na Bliskim Wschodzie, ograniczenie dostaw przez Cieśninę Ormuz oraz sojusz paliwowy zawarty między Stanami Zjednoczonymi a Rosją. „Geopolityka przypomina szachownicę” – zauważyła prorektor ds. rozwoju SGH, kierownik Katedry Geografii Ekonomicznej Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH dr hab. Dorota Niedziółka, prof. SGH. O bezpieczeństwie surowcowo-energetycznym i budowaniu odporności państw w obliczu napięć geopolitycznych prorektor rozmawiała we wspólnym studiu SGH i „Dziennika Gazety Prawnej” podczas XV Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie.
Uzależnienie od dostaw ropy naftowej to od dekad globalne wyzwanie, które przybiera na sile w dobie wojen i kryzysów. Receptą miała być transformacja energetyczna, ale – jak zastrzegła prof. Niedziółka – jej celem była jedynie zmiana miksu energetycznego. Ekspertka SGH wskazała przy tym, że w niektórych sektorach gospodarki wciąż nie da się całkowicie wyeliminować ropy naftowej ze struktury zużycia nośników energii pierwotnej.
Doraźne próby załagodzenia kryzysu paliwowego nie wystarczą – oceniła prof. Niedziółka. I zarekomendowała szerokie i długofalowe spojrzenie na bezpieczeństwo energetyczne. Strategia budowania odporności każdego państwa powinna bowiem opierać się na pogłębionych analizach, uwzględniających jego uwarunkowania oraz strukturę rynku. Ekspertka SGH wskazała, że kluczową rolę odgrywają tu otwartość na koalicje, rozwój infrastruktury transgranicznej oraz solidarność we współdziałaniu. Nie należy przy tym zapominać o konkurencyjności gospodarki – zauważyła.
Studio SGH i DGP na EFNI 2026 w Sopocie | Zaproszenie
Eksperci SGH po raz kolejny biorą udział w debatach na Europejskim Forum Nowych Idei (EFNI) w Sopocie.
Głównym partnerem merytorycznym tegorocznej edycji EFNI jest Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Podczas forum poruszone zostaną kluczowe zagadnienia gospodarcze i regulacje dla biznesu, kwestie rozwoju społecznego i przyszłości polskich uczelni, a także tematyka bezpieczeństwa energetyczno-surowcowego, sztucznej inteligencji oraz budowania przewag konkurencyjnych kraju.